Asılı müəssisələrə investisiyalar – 151-ci hesab üzrə uçot
Cəmil Əsədov / accounting.az saytının redaktoru Asılı müəssisələrə investisiyaların uçotu Bəzi şirkətlər digər şirkətlərə əhəmiyyətli investisiya yatırır, amma bu, tam nəzarəti təmin etmir və beləliklə, onlar törəmə şirkətə çevrilmirlər. İnvestor və şirkət arasındakı münasibətlərin xarakteri sadə investisiyadan, yəni vəsaitlərin passiv … Read More
602 saylı “Satılmış malların qaytarılması və ucuzlaşdırılması” hesabında uçotun əsas prinsipləri
0Hesablar planının “Gəlirlər” bölməsi Satılmış malların qaytarılması və ucuzlaşdırılması əməliyatları Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyinin “Maliyyə Hesabatlarının Beynəlxalq Standartlarına əsasən mühasibat uçotunun aparılması Qaydaları” ilə müəssisələr üçün müəyyən edilmiş hesablar planının 602-ci hesabında uçota alınır. 602 saylı “Satılmış malların qaytarılması və … Read More
Ölkədaxili nağdsız əməliyyatların həcmində artım davam edir
2025-ci ilin iyul ayının sonuna dövriyyədə olan ödəniş kartlarının sayı hesabat ilinin əvvəlinə nəzərən 948 min ədəd və ya 4,75 faiz artaraq 20 milyon 913 ədədə yüksəlib. Mərkəzi Bankın hesabatına əsasən, 2024-cü ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə artım 14 faizə … Read More
142 saylı “Təbii sərvətlərin (ehtiyatların) tükənməsi” hesabı üzrə uçot
Təbii sərvətlər hansılardır? Təbii sərvətlər (ehtiyatlar) bəşəriyyətin mövcudluğu üçün təbii şəraitin məcmusunun bir hissəsi, cəmiyyətin maddi tələbatını ödəmək üçün ictimai istehsal prosesində istifadə olunan, onu əhatə edən təbii mühitin ən mühüm komponentidir. Onlar tükənən və tükənməyən kimi iki qrupa ayrılır. … Read More
Normadan artıq ezamiyyə xərcləri hansı qaydada vergiyə cəlb edilir?
İşçi ölkə daxilində ezamiyyətə göndərilir. Bu zaman o, şəhərlərarası taksidən və ya şəxsi minik avtomobilindən istifadə etsə də təsdiqedici sənəd təqdim edə bilmir. Lakin şəxsi minik avtomobilindən istifadə etdikdə yanacaq ilə bağlı təsdiqedici çeklər təqdim olunur. Bu halda işçinin ezamiyyə … Read More
Malın mənşə ölkəsini təsdiq edən sertifikatın verilməsi
Malın mənşə ölkəsini təsdiq edən sertifikat ixracatçı ölkənin səlahiyyətli orqanı tərəfindən verilən və mənşə ölkəsini təsdiq edən sənəddir. Malın mənşə ölkəsi Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilən və bu ərazidən aparılan mallar üzərində tarif və qeyri-tarif göstəricilərinin həyata keçirilməsini təmin etmək … Read More
544 saylı “Qısamüddətli məqsədli maliyyələşmələr və daxilolmalar” hesabında uçotun əsas prinsipləri
Müəssisələrin maliyyə dayanıqlığı təkcə onların kommersiya fəaliyyətindən əldə etdikləri gəlirlər hesabına təmin olunmur. Bir çox hallarda onların inkişafı üçün əlavə maliyyə mənbələri tələb olunur. Belə vəsaitlər qrant, subsidiyalar formasında dövlət büdcəsindən, qeyri-hökumət təşkilatlarından və ya digər qurumlardan da daxil ola … Read More
Müvəqqəti əvəzetmə zamanı ödəmələrin məbləği necə müəyyən edilir?
İşəgötürənləri və işçiləri maraqlandıran məsələlərdən biri də hər hansı səbəbdən iş yerində olmayan işçinin digər işçi tərəfindən müvəqqəti əvəz edilməsi ilə bağlı ödəmələrin məbləğləri ilə bağlıdır. Mövzunu sərbəst auditor Altay Cəfərov şərh edir. İlk baxışda bu məsələ çox sadə görünsə də … Read More
444 saylı “Uzunmüddətli məqsədli maliyyələşmələr və daxilolmalar” hesab: mühasibat uçotu və MUBS qaydaları
Mühasibat uçotu sistemində uzunmüddətli öhdəliklərin və məqsədli maliyyələşmələrin düzgün uçotu müəssisənin maliyyə sabitliyinin qiymətləndirilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu məqalədə belə öhdəliklərin uçotu üçün nəzərdə tutulmuş 444 saylı “Uzunmüddətli məqsədli maliyyələşmələr və daxilolmalar” hesabının mahiyyəti, onun tətbiqi nümunələri və praktiki … Read More
Sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağlı lisenziyanı necə əldə etmək olar?
Lisenziya – müvafiq sahibkarlıq fəaliyyəti növünün həyata keçirilməsi üçün verilən rəsmi sənəddir. Qanuna əsasən lisenziya tələb olunan fəaliyyət növləri və icazələr aşağıdakı meyarlardan biri nəzərə alınmaqla müəyyən edilir: fəaliyyət növü dövlət təhlükəsizliyinə təsir edə bilərsə; fəaliyyət növü məhdud təbii ehtiyatlardan … Read More
Əmək müqaviləsinin bağlanması və ona dəyişikliklərin edilməsi qaydası
Mövzunu iqtisadçı ekspert Anar Bayramov şərh edir. Əmək Məcəlləsində edilmiş son dəyişikliklərədək əmək müqaviləsinə dəyişiklik olunan zaman işçiyə əlavə sənəd imzalatdırılırdı. Doğrudur, 12 may 2023-cü il tarixdən tətbiq edilən ƏMAS altsistemində əmək müqaviləsinə dəyişiklik yeni əmək müqaviləsinin tərtibi yolu ilə … Read More
141 saylı “Təbii sərvətlərin (ehtiyatların) dəyəri” hesabı üzrə uçot
Təbii sərvətlərin (ehtiyatların) dəyərinin tanınması Təbii sərvətlər (ehtiyatlar) Hesablar Planının “Uzunmüddətli aktivlər” bölməsinin 14-cü maddəsinə uyğun uçota alınır. Onların tanınması və uçotu 6-№li “Təbii ehtiyatların kəşfiyyatı və qiymətləndirilməsi” MHBS-də (IFRS 6) qeyd olunan meyarlara əsasən aparılır. Bu Standart əsasən aşağdakıları … Read More
Dövlət maliyyəsinin idarə edilməsində rəqəmsallaşma genişləndirilir
Azərbaycan Respublikasında dövlət maliyyəsinin idarə edilməsində şəffaflığın və səmərəliliyin artırılması, eyni zamanda rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi istiqamətində yeni mərhələ başlanır. Prezident İlham Əliyevin 25 avqust 2025-ci il tarixli Fərmanı ilə dövlət maliyyəsi sahəsində rəqəmsallaşma və müasir idarəetmə mexanizmlərinin tətbiqi nəzərdə tutulur. Yeni fərman dövlət … Read More
Kapital Bank-dan yeni kredit kampaniyası: 6000 AZN götür, aylıq 190 AZN ödə
Ölkənin birinci bankı Kapital Bank yeni kredit kampaniyasına start verir. Belə ki, 30 sentyabr tarixinədək bankdan nağd kredit alan müştərilər hər 6000 manat kredit məbləği üçün 190 manat aylıq ödəniş etmək şansı qazanırlar. Kampaniya Birbank mobil tətbiqindən, rəqəmsal kanallardan və … Read More
İşçilərə ödənilən yemək xərclərinin gəlirdən çıxılması
2023-cü ilin sonunadək qüvvədə olan qanunvericiliyə əsasən, işçilərin əyləncə və yemək xərclərinin, eləcə də mənzil və digər sosial xarakterli xərclərinin gəlirdən çıxılmasına yol verilmirdi. Bu da sahibkarların xərclərinin artmasına gətirib çıxarırdı. Bütün bunları nəzərə alaraq Vergi Məcəlləsinin müvafiq bölməsində yemək … Read More
445 saylı “Digər uzunmüddətli öhdəlikləri” hesabda uçotun əsas prinsipləri
Uzunmüddətli öhdəliklər dedikdə, adətən bir ildən sonra ödənilməli olan borc və öhdəliklər nəzərdə tutulur. Bu məqalədə, mühasibatlıqda belə öhdəliklərin uçotu üçün nəzərdə tutulan hesablardan biri – 445 saylı “Digər uzunmüddətli öhdəliklər” hesabı üzrə uçotun əsas prinsipləri şərh olunur. Balansın IV … Read More
