Məsrəflərin normativ uçotu sistemi
Ölkəmizdə istehsal məsrəflərinin normativ uçotu sistemi planlı iqtisadiyyat şəraitinə uyğun olaraq 30-40-cı illərdə yaranmışdır. Onun işlənib hazırlanması zamanı «Standart – kost» sisteminin bir sıra ümumi metodoloci anlarının özündə əks etdirən çoxlu prinsipial qaydalardan istifadə edilmişdir. İstehsal məsrəflərinin uçotunun normativ metoduna … Read More
Bitməmiş istehsalın qiymətləndirilməsi və uçotu
İstehsal prosesində müəyyən olunmuş bütün mərhələlərdən keçməyib, hazır məhsul kimi istehsalı başa çatmayıb, müəssisənin texniki nəzarət şöbəsi tərəfindən qəbul olunmayıb və sifarişçiyə göndərilməmiş yaxud təhvil verilməyən məhsullara sərf olunan məsrəflər bitməmiş istehsal məsrəfləri adlanır. Hesabat dövründə hazır məhsulların istehsalına sərf … Read More
İstehsal məsrəflərinin uçotu sistemi
Mühasibat uçotunun Hesablar Planı və onun tətbiqinə dair Təlimata uyğun olaraq mühasibat uçotunda istehsal məsrəflərinin uçotunun aparılması üçün bir sıra hesablardan istifadə olunur. Bu bilavasitə itstehsal əməliyyatlarının mürəkkəbliyi və istehsal məsrəflərinin müxtəlifliyi ilə əlaqədardır. İstehsala məsrəflərin uçotu 20 «Əsas istehsalat», … Read More
Məsrəflərin uçotunun qarşısında duran vəzifələr
Maya dəyərinin kalkulyasiya edilməsinin və məsrəflərin uçotunun qarşısında aşağıdakı vəzifələr durur: – istehsal məsrəflərinin müvafiq qaydada təsdiq olunmuş ilkin sənəd formaları ilə vaxtlı-vaxtında və düzgün rəsmiləşdirilməsini, onların tam əhatə edilməsini, baş verdikləri sahələr və təyinatları üzrə dəqiq uçota alınmasının təmin … Read More
Qeyri-maddi aktivlərin daxil olmasının (yaranmasının) uçotu
Ayrıca əldə edilmiş qeyri-maddi aktivlər Əgər qeyri-maddi aktiv (məsələn, kompüter proqram təminatı) ayrı əldə edilirsə, qeyri-maddi aktivin maya dəyərini etibarlı şəkildə qiymətləndirmək mümkün Ayrı əldə edilmiş qeyri-maddi aktiv üçün gələcək iqtisadi səmərənin mümkünlüyü meyarı təmin olunmuş sayılır, belə ki, onun … Read More
Şadlıq evlərində, restoranlarda xidmətlərin göstərilməsinə görə qeydiyyatın aparılması QAYDALARI
Azərbaycan Respublikası vergilər nazirinin 07 avqust 2017-ci il tarixli 1717040101124300 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmişdir. Şadlıq evlərində, restoranlarda və digər ictimai iaşə obyektlərində musiqi, əyləncə və digər oxşar fəaliyyət, habelə fərdi foto, audio-video xidmətlərinin göstərilməsinə görə qeydiyyatın aparılması … Read More
Qeyri-maddi aktivlərin hesabının müxabirləşməsi
102 №-li “Qeyri-maddi aktivlərin amortizasiyası (köhnəlməsi)” hesabı aşağıdakı hesablarla müxabirləşdirilir: Debet üzrə Kredit üzrə 611№- Sair əməliyyat gəlirləri 103№-Qeyri maddi aktivlərlə bağlı məsrəflərin kapitallaşdırılması 203 №-Tikinti müqavilələri üzrə bitməmiş tikinti işləri 202№- İstehsalat ehtiyatları 342№-Mühasibat uçotu siyasətində dəyişikliklər və əhəmiyyətli … Read More
Qeyri-maddi aktivlərin xaric olmasının (silinməsinin) uçotu
Qeyri-maddi aktivin aşağıdakı hallarda tanınması dayandırılır: (a) aktivin silinməsi (satışı) nəticəsində və ya (b) aktivin istifadəsindən və ya onun silinməsindən (satışından) gələcəkdə iqtisadi səmərənin əldə ediləcəyi ehtimal olunmadığı halda. Qeyri-maddi aktivin tanınmasının dayandırılması nəticəsində mənfəət və ya zərər həmin aktivin … Read More
Müəssisənin daxili imkanları hesabına yaradılmış qeyri-maddi aktivlər
Müəssisənin daxili imkanları hesabına yaradılmış qeyri-maddi aktivlərin tanınma meyarlarına uyğun gəlməsini qiymətləndirmək məqsədilə qeyri-maddi aktivlərin yaradılması aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir: (a) tədqiqat fazası; (b) təcrübə-konstruktor işləri fazası. “Tədqiqat” və “təcrübə-konstruktor işləri” anlayışlarının müəyyən edilməsinə baxmayaraq, “tədqiqat fazası” və “təcrübə-konstruktor işləri fazası” … Read More
Aktivlərin mübadiləsi
Qeyri-maddi aktiv (aktivlər) qeyri-monetar aktivin (aktivlərin) və ya monetar və qeyrimonetar aktivlərdən ibarət olan aktivlərin mübadiləsi hesabına alına bilər. Aşağıdakı hallar istisna olmaqla bu aktivlərin ilkin dəyəri ədalətli dəyərlə qiymətləndirilir: (a) mübadilə əməliyyatı kommersiya məzmunlu olmadıqda; (b) alınmış və ya … Read More
Hökumət subsidiyaları hesabına əldə olunan qeyri-maddi aktivlər
Əgər qeyri-maddi aktiv Hökumət subsidiyası hesabına əvəzsiz və ya nominal ödənişlə əldə olunarsa, o zaman müəssisə “Hökümət subsidiyalarının uçotu və dövlət yardımı haqqında məlumatların açıqlanması üzrə” 17 №-li Milli Mühasibat Uçotu Standartına uyğun olaraq həm aktivi, həm də qrantı ilkin … Read More
Müəssisələrin birləşməsi zamanı əldə edilmiş qeyri-maddi aktivin ədalətli dəyərinin qiymətləndirilməsi
Müəssisələrin birləşməsi nəticəsində əldə olunan qeyri-maddi aktivlərin ədalətli dəyəri adətən kifayət qədər etibarlı əsasla qiymətləndirilə bilər. Müxtəlif ehtimallara istinad edən bir sıra mümkün nəticələrin yaranması qeyri-müəyyən hal kimi görsənsə də, o, heç də aktivin etibarlı əsasla qiymətləndirilməsinin qeyri-mümkün olduğunu nümayiş … Read More
Müəssisələrin birləşməsi nəticəsində əldə edilmiş qeyri-maddi aktivlər
”Təşkilatların fəaliyyətlərinin birləşdirilməsi üzrə” 18 №-li Milli Mühasibat Uçotu Standartına əsasən, əgər qeyri-maddi aktiv müəssisələrin birləşməsi nəticəsində əldə olunarsa, bu aktivin ilkin dəyəri onun alış tarixinə olan ədalətli dəyərini əks etdirir.
Ayrıca əldə edilmiş qeyri-maddi aktivlər
Ayrıca alınmış qeyri-maddi aktivlərin ilkin dəyəri adətən etibarlı müəyyən edilə bilər. Bu хüsusən, qeyri-maddi aktivin əldə edilməsi üçün ödənişin pul vəsaiti və ya digər mоnetar aktiv vasitəsilə həyata keçirilməsi zamanı mümkün olur. Ayrıca alınmış qeyri-maddi aktivin ilkin dəyəri aşağıdakı iki … Read More
Qeyri-maddi aktivlərin tanınması və ilkin qiymətləndirməsi
Qeyri-maddi aktivlərin tanınması 1. Əgər müəssisə məsrəflərin aşağıdakı meyarlara uyğun gəldiyini nümayiş etdirə bilərsə, həmin məsrəflər müəssisə tərəfindən qeyri-maddi aktiv kimi tanınır: (a) qeyri-maddi aktivə aid оlunan anlayışlar; (b) qeyri-maddi aktivi müəyyən edən meyarlar Bu tələb qeyri-maddi aktivin ilkin olaraq … Read More
Mühasiblərin inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi
Mühasiblər inzibati məsuliyyətə Baş mühasiblər AR İnzibati Xətalar Məcəlləsinin aşağıdakı maddələri ilə cəlb edilə bilərlər: Maddə 201. Saxta müflisləşmə Maddə 202. Qəsdən müflisləşmə Maddə 203. Müflisləşmə zamanı qanunsuz hərəkətlərin edilməsi Maddə 204. Kreditin qanunsuz alınması və ya kreditdən təyinatı üzrə … Read More