Blog Full

ƏDV ödəyicisi olan mikro və ya kiçik sahibkarlıq subyektləri istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olursa, istehsal edilən məhsulun vahidinə tələb olunan xammal və material sərfi normaları barədə vergi orqanına məlumat təqdim etməlidirlərmi? 

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 16.1.4-2-ci maddəsinə əsasən, mikro və kiçik sahibkarlıq subyektləri istisna olmaqla, istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olan vergi ödəyiciləri tərəfindən istehsal edilən məhsulun vahidinə tələb olunan xammal və material sərfi normaları barədə forma müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən təsdiq olunmuş məlumatı hər il yanvar ayının 31-dək elektron qaydada vergi orqanına təqdim etmək vergi ödəyicisinin vəzifəsidir. İstehsal prosesi ilə, o cümlədən yeni məhsul növünün istehsalına başlanılması ilə bağlı təqdim edilmiş məlumatda il ərzində dəyişiklik olarsa, dəyişikliklə bağlı dəqiqləşdirilmiş məlumatı təqvim ili ərzində vergi orqanına təqdim etmək vergi ödəyicilərinin vəzifələrinə aid edilir.

Vergi Məcəlləsinin 57.3-cü maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 16.1.4-2-ci maddəsində göstərilən məlumat formasının müəyyən edilmiş müddətdə təqdim olunmamasına və ya təqdim edilmiş məlumat formasında təhrif olunmuş məlumatların göstərilməsinə görə vergi ödəyicisinə 1000 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.

Sorğuya cavab olaraq bildirilib ki, ƏDV ödəyicisi olub-olmamasından aslı olmayaraq, mikro və kiçik sahibkarlıq subyektləri qeyd olunan maddənin məqsədləri üçün istisna edilib.

Əsas: Vergi məcəlləsinin 16-cı və 57-ci maddələri

Mənbə: vergiler.az

Ehtiyatlar üzrə uçot hesabları

Mühasibat uçotu subyektlərində tikinti müqavilələri üzrə bitməmiş tikinti işlərinin dəyəri  203 saylı “Tikinti müqavilələri üzrə məsrəflər” hesabı üzrə uçota alınır. Bu hesab mühasibat uçotunun hesablar planının “Qısamüddətli aktivlər” bölməsinin 20-ci maddəsinin (“Ehtiyatlar”) tərkibinə daxildir.

Beynəlxalq maliyyə hesabatı standartlarında ehtiyatların uçotu, tikinti müqavilələri üzrə məsrəflər istisna olmaqla, “Ehtiyatlar” (“Inventory”) adlı 2 saylı MUBS (IAS 2) ilə tənzimlənir, amma tikinti müqavilələri üzrə uçot istisnadır. Bu zaman “IFRS 15- Müştərilərlə müqavilələrdən gəlirlər” beynəlxalq standartdan istifadə olunur.

203 saylı “Tikinti müqavilələri üzrə məsrəflər” hesabı aktiv hesabdır. Hesab üzrə üzrə müxabirləşmələrin verilməsi qaydası AR MN kollegiyasının Q-01 №-li “Maliyyə Hesabatlarının Beynəlxalq Standartlarına əsasən mühasibat uçotunun aparılması Qaydaları” ilə tənzimlənir.

Mühasibat uçotu subyektləri 20-ci maddə üzrə açıla bilər.

Qaydaların 22.1 bəndinə görə mühasibat uçotu subyektlərinin 20-ci maddə üzrə aça biləcəyi hesabların siyahısı aşağıdakı cədvəldə verilib.

201 saylı “Material ehtiyatları” hesabı üzrə mühasibat yazılışlarının verilməsi qaydası ilə eyni adlı səhifədən, istehsalat (iş və xidmət) məsrəflərinin uçotu ilə isə buradan tanış ola bilərsiniz.

203 saylı “Tikinti müqavilələri üzrə məsrəflər” hesabı

Tikinti fəaliyyəti dedikdə, tikinti obyektlərinin inşa edilməsi, təmiri, bərpası, yenidən qurulması, sökülməsi fəaliyyəti nəzərdə tutulur. AR “Şəhərsalma və tikinti qanunvericiliyi” şəhərsalma, tikinti fəaliyyətinin hüquqi əsaslarını, prinsiplərini, həmçinin dövlət, bələdiyyələrin, fiziki yaxud hüquqi şəxslərin şəhərsalma, tikinti fəaliyyəti sahəsində hüquqlarını, vəzifələrini müəyyən edir. Tikinti münasibətlərinin tənzimləndiyi digər qərar isə AR NK-nin “Əsaslı tikintidə podrat müqavilələri haqqında qaydaların təsdiq edilməsi barədə” qərarıdır.

203 saylı “Tikinti müqavilələri üzrə məsrəflər” hesabında mühasibat uçotu subyektinin tikinti müqavilələri üzrə istifadə edilmiş məsrəflərinin hərəkəti haqqında ümumiləşdirilmiş məlumatların uçotu aparılır.

Yuxarıda qeyd edilən Qaydaların 22.15-ci bəndinə görə tikinti müqavilələri üzrə məsrəflər hesabına aşağıdakı subhesablar açmaq olar:

Tikinti müqavilələri üzrə məsrəflərə həmin qaydaların 22.52-ci, nəzərdə tutulmuş işlərin tamamlanma mərhələsinə uyğun olaraq çəkilmiş məsrəflər xərc kimi tanındıqda isə 22.53-cü bəndi tətbiq edilir.

Bu hesab üzrə mühasibat yazılışlarına nümunələr aşağıda verilib.    

Tikinti müqavilələri üzrə məsrəflər qısa müddət ərzində nəzərdə tutulduqda       

Nümunə 1: “A” MMC aldığı sifarişə əsasən “B” MMC üçün istehsal binasını 1 il ərzində inşa edib təhvil verməlidir. Ümumi qiymət 290 000 manat olan müqavilə bağlanıb. Binanın smeta dəyəri aşağıdakı kimidir:

Materiallar – 130 000 AZN

Həmin sahədə çalışan işçilərin əməkhaqqı – 55 000 AZN

Əməkhaqqından tutulmalar – 10 065 AZN

Tikintidə istifadə olunmuş avadanlıqların amortizasiya xərcləri – 10 000 AZN

Digər xərclər – 44 935 AZN

Cəmi: 250 000 AZN

Tikinti müqavilələri üzrə məsrəflər hissə-hissə təqdim edildikdə

Nümunə 2: “A” MMC aldığı sifarişə əsasən “B” MMC üçün istehsal binasını 2 il ərzində inşa edib təhvil verməlidir. Ümumi qiyməti 580 000 manat olan müqavilə bağlanmışdır. Müqaviləyə əsasən hər il binanın hazır olan hissələri qarşı tərəfə təhvil verilməlidir. Binanın hissələri təqdim edildikcə gəlir kimi tanınır. Binanın smeta dəyəri aşağıdakı kimidir:

Materiallar – 130 000 manat

Həmin sahədə çalışan işçilərin əməkhaqqı – 55 000 manat

Əməkhaqqından tutulmalar – 10 065 manat

Tikintidə istifadə olunmuş avadanlıqların amortizasiya xərcləri – 10 000 manat

Digər xərclər – 44 935 manat

Cəmi: 250 000 manat

Birinci ildə əldə edilən gəlir 55 000 AZN olmuşdur:

İkinci il üzrə binanın smeta dəyəri aşağıdakı kimidir:

Materiallar – 137 000 manat

Həmin sahədə çalışan işçilərin əməkhaqqı – 40 000 manat

Əməkhaqqından tutulmalar – 9 065 manat

Tikintidə istifadə olunmuş avadanlıqların amortizasiya xərcləri – 10 000 manat

Digər xərclər – 36 935 manat

Cəmi: 233 000 manat

İkinci ildə əldə edilən gəlir 42 000 AZN olmuşdur:

Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti (ETX) ilə maliyyə sektorunda informasiya təhlükəsizliyi və kibertəhlükəsizliyə dair əməkdaşlığı gücləndirir.

Əməkdaşlıq çərçivəsində tərəflər sektor üzrə informasiya təhlükəsizliyi və kibertəhlükəsizlik istiqamətində koordinasiyalı fəaliyyətin təmin olunması, müvafiq tədbirlərin təşkil edilməsi, həmçinin insidentlər, kiberhücumlar və digər təhdidlər barədə qarşılıqlı məlumatlandırmanın həyata keçirilməsi istiqamətində birgə çalışacaqlar.

AMB-nin sədr müavini Vüsal Xəlilov əməkdaşlığın maliyyə sistemində kibertəhlükəsizliyin və dayanıqlılığın artırılmasına töhfə verəcəyini bildirib. O, həmçinin bu təşəbbüsün milli kibermühitin təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi yolunda daha sıx əməkdaşlığa doğru mühüm addım olduğunu vurğulayıb.

ETX-nin rəisi Fərid Zeynalov bildirib ki, tərəfdaşlıq nəinki maliyyə sektorunda, ümumilikdə ölkənin kibertəhlükəsizlik infrastrukturunun möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayacaq. O bildirib ki, tərəflər arasında koordinasiyanın artırılması kibertəhlükəsizlik tədbirlərinin daha sistemli şəkildə icrasına imkan verəcək.

Əməkdaşlıq çərçivəsində həmçinin maliyyə sektoru iştirakçıları və geniş ictimaiyyət arasında kibertəhlükəsizlik biliklərinin artırılması məqsədilə maarifləndirici təşəbbüslərin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Mənbə: report.az