Blog Full

Cinayət məsuliyyətinə mühasiblər adətən AR Cinayət Məcəlləsinin iki maddəsinə görə cəlb edilir:

Maddə 209. Gömrük ödənişlərinin ödənilməsindən yayınma

209.1. Xeyli miqdarda gömrük ödənişlərinin ödənilməsindən yayınma- min manatdan iki min manatadək miqdarda cərimə və ya bir ilədək müddətə islah işləri ilə cəzalandırılır.

209.2. Bu Məcəllənin 209.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əməllər:

209.2.1. təkrar törədildikdə;

209.2.2. külli miqdarda törədildikdə- iki min manatdan beş min manatadək miqdarda cərimə və ya iki ilədək müddətə islah işləri və eyni müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

Qeyd:

1. Bu maddədə “xeyli miqdar” dedikdə, ödənilməmiş gömrük ödənişlərinin iki min manatdan, “külli miqdar” dedikdə, dörd min manatdan yuxarı olan məbləq başa düşülür.

2. Bu Məcəllənin 209.1 və 209.2.2-ci maddələrində nəzərdə tutulan əməlləri ilk dəfə törətmiş şəxs cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanı tamamilə ödədikdə cinayət məsuliyyətindən azad olunur. (1, 45)

Maddə 213. Vergi ödəməkdən yayınma

213.1. Xeyli miqdarda vergiləri və ya məcburi dövlət sosial sığorta haqlarını ödəməkdən yayınma – üç ilədək müddətə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə və ya edilməməklə min manatdan iki min manatadək miqdarda cərimə və ya iki ilədək müddətə islah işləri və ya üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

213.2. Eyni əməllər:

213.2.1. mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə;

213.2.2. külli miqdarda törədildikdə –

• üç ilədək müddətə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə və ya edilməməklə üç ildən yeddi ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

Qeyd:

1. Bu maddədə “xeyli miqdar” dedikdə, iki min manatdan əlli min manatadək olan məbləğ, “külli miqdar” dedikdə isə, əlli min manatdan yuxarı olan məbləğ başa düşülür.

2. Bu məcəllənin 213.1-ci və 213.2-ci maddələrində nəzərdə tutulan əməlləri ilk dəfə törətmiş şəxs cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanı tamamilə ödədikdə cinayət məsuliyyətindən azad olunur. (1, 2, 4, 31, 35, 45)

Baş mühasib Vəzifə Təlimatına müvafiq üzərinə düşən vəzifələrin vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.

Baş mühasibin təqsiri üzündən şirkətə vurulan maddi və  mənəvi ziyana görə o, müəyyən olunmuş qaydada şirkət qarşısında məsuliyyət daşıyır.

Qüvvədə olan normativ aktlara görə Baş mühasiblər bir neçə məsuliyyət növlərinə cəlb edilə bilərlər:

• Cinayət məsuliyyəti
• İnzibati məsuliyyət
• Vergi məsuliyyəti
• Maddi məsuliyyət
• Sair məsuliyyət növləri

Baş mühasib şirkətin məqsəd və hədəfləri istiqamətində çalışmalıdır.

Əmək və nizam-intizam qaydalarına riayət etməlidir

Şirkətin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin mühasibat uçotu və hesabat sənədlərində əks etdirilməsi üzrə fəaliyyəti təşkil və nəzarət edir.

Şirkət tərəfindən həyata keçirilən bütün maliyyə-təsərrüfat əməliyyatlarının mühasibat uçotunda düzgün əks etdirilməsini, mühasibat-maliyyə hesabatlarının müəyyən edilmiş müddətdə tərtib və təqdim edilməsini təşkil və nəzarət edir.

Daxil olan və çıxan pul vəsaitinin uçotunu, mühasibat uçotu hesablarında onların hərəkətini, istehsal dövriyyəsini və xərclərini, xərclər smetasının hazırlanmasını, məhsulun satışını, iş və xidmətlərin yerinə yetirilməsini, maliyyə, hesabat və kredit əməliyyatlarının uçotunu təşkil və nəzarət edir.

Məhsulun, iş və xidmətlərin maya dəyəri hesabatının iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmış tərtibini, əmək haqqının ödənilməsi hesablarını, dövlət büdcəsinə məcburi ödəmələri, dövlət sosial sığorta fonduna ayırmaları, digər ayırmaları tərtib və nəzarət edir.

İlkin mühasibat sənədlərinin, hesablaşmaların və ödəniş öhdəliklərinin hazırlanmasına, əmək haqqı fondunun sərf olunmasının, əmtəə mal qiymətlilərinin və əsas fondların inventarizasiyasının aparılmasına nəzarət edir.

Maliyyə nizamına ciddi əməl edilməsini, inzibati təsərrüfat və digər xərclərin, debitor borclarının, çatışmazlıqlarının və digər hesabların mühasibat uçotunda düzgün əks etdirilməsini təmin edir.

Banklara ssudalar üzrə borcların müəyyən olunan vaxt ərzində verilməsinə nəzarət edir.

Şirkətə gələn mal alış deklarasiyalarının yoxlanılıb kompüter proqramına daxil olunmasına nəzarət edir.

Müştərilərdən köçürmə yolu ilə firmanın hesabına daxil olan ödəmələrin kompüter proqramına daxil edilərək gündəlik bank qalığının yoxlanılmasına nəzarət edir.

Şirkət adından ödəmə aparılarkən köçürmə ərizələrinin, ödəmə sifarişlərinin və digər sənədlərin düzgün hazırlanmasına nəzarət edir.

Fəaliyyəti ilə əlaqədar əməliyyatların aparılması və işlərin görülməsi ilə bağlı işəgötürənə vurduğu ziyana görə tam maddi məsuliyyət daşıyır.

əti ilə bağlı sənədlər dövriyyəsinin reallaşdırılmasını və imzalanmasını təşkil etməlidir.

Fəaliyyəti ilə əlaqədar digər strukturlarla əlaqələndirməni təşkil etməlidir.

Şirkətin etibarının qorunmasını, kommersiya sirrinin saxlanmasını təmin etməlidir.

Tabeçiliyində olan işçilərin firanın strukturu və idarəetmə prinsiplərinə, subordinasiya və etika  qaydalarına riayət etmələrini təmin etməlidir.

Əməyin mühafizəsi, əmək-nizam intizamı, yanğından mühafizə normaları, texniki təhlükəsizlik, sanitar-gigeniya və mülkü-müdafiə qaydalarına riayət olunmasını təmin etməlidir.

Mühasibatlıq fəaliyyəti ilə bağlı arxivləşdirməni təmin etməlidir.

Fəaliyyətinə həvəslə yanaşmalı, yaradıcı, enerjili, intizamlı təşkilatçılıq, kommunikabellilik nümayiş etdirməli, peşəsi ilə bağlı yeni texniki biliklər və təcrübələr toplamalı, sosial, təşkilati və fərdi psixoloji ovqatı qavramağı bacarmalıdır.

Müəssisə, Beynəlxalq Maliyyə Hesabatı Standartlarına (BMHS-lar) uyğun şəkildə hazırlanmış ümumi təyinatlı maliyyə hesabatlarının hazırlanması və təqdim edilməsi məqsədi ilə bu standartı tətbiq edir.

Digər MHBS-lar xüsusi əməliyyatlar və digər hadisələrin tanınması, qiymətləndirilməsi və açıqlama tələblərini müəyyən edir.

Bu standart qısamüddətli maliyyə hesabatları haqqında “Aralıq maliyyə hesabatı” adlı 34 №-li MUBS-na uyğun olaraq hazırlanmış qısamüddətli maliyyə hesabatlarının strukturu və məzmununa tətbiq edilmir.  Lakin, standartın 15-35-ci maddələri bu maliyyə hesabatlarına tətbiq edilir. “Fərdi maliyyə hesabatları” adlı 27 №-li MUBS-a və MHBS 10-a uyğun olaraq, bu standart fərdi və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatları təqdim edən müəssisələrə tətbiq edilir.

Bu standartda ictimai sektorda fəaliyyət göstərən müəssisələr daxil olmaqla, mənfəət əldə etmək məqsədilə fəaliyyət göstərən bütün müəssisələrə uyğun olan terminologiya istifadə edilmişdir. Özəl sektorda, ictimai sektorda və dövlət müəssisəsi kimi fəaliyyət göstərən qeyri-kommersiya təşkilatları bu Standartı tətbiq etmək üçün maliyyə hesabatlarının xüsusi elementləri və ya maliyyə hesabatlarının özü üçün istifadə edilən açıqlamalara müvafiq düzəlişlər etməli olacaqlar.

Eyni şəkildə, “Maliyyə alətləri: Təqdimat” adlı 32 №-li MUBS-da göstərildiyi kimi kapitala malik olmayan (məsələn, qarşılıqlı fondlar) və iştirak payları səhm kapitalı olmayan (məsələn, bəzi kooperativ müəssisələr) müəssisələr maliyyə hesabatlarında iştirakçı və ya payçıların maraqlarının təqdimatına düzəlişlər edə bilərlər.