Torpaq, tikili və avadanlıqların yenidən qiymətləndirilməsi

posted in: Xəbər | 0

Torpaq, tikili və avadanlıqların yenidən qiymətləndirilməsi

Təcrübədə elə hallar olur ki, əmlakın mövcud qiymətləri əsaslı şübhə yaradır və əsas vəsaitlərin yenidən qiymətləndirilməsi zərurəti yaranır. Bizim tez-tez qeyd etdiyimiz ədalətli dəyər əslində budur. Yenidən (təkrar) qiymətləndirmə üçün konkret vaxt mövcud deyil. Müəssisədə torpaq, tikili və avadanlıqların yenidən qiymətləndirilməsi, bir qayda olaraq, heç bir səbəb olmadan ilin sonu yaxud əsaslı zərurətin olduğunu hesab etdiyi aşağıdakı hallarda apara bilər:

  • əsas vəsaitin zədələnməsi və ya buna bənzər hallar;
  • bazarda analoji, lakin daha təkmil əsas vəsaitin peyda olması;
  • inflyasiya və digər bu kimi hallarda da aparıla bilər.

Proses ona görə yenidən qiymətləndirmə adlanır ki:

  • əsas vəsaitin mövcud qiyməti, dəyəri bəllidir, lakin onun ədaləti əks etdirmədiyinə əsaslar və ya şübhələr var;
  • və müəssisə bu şübhəni aradan qaldırmaq istəyir.

Torpaq, tikili və avadanlıqların qiyməti bəlli deyildirsə, onun dəyərləndirilməsi yenidən qiymətləndirilmə deyil, sadəcə qiymətləndirmə adlanacaqdır.

Qanunvericilik bazası

Qiymətləndirmə 25 iyun 1998-ci il tarixli, 510-IQ saylı8 dekabr 2023-cü il tarixli, 1052-VIQ saylı “Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” AR qanunları ilə tənzimlənir. Sonuncunun 6-cı fəslində ayrı-ayrı maddələrin qüvvəyə minməsi haqqında keçid müddəalar nəzərdə tutulduğundan, hələ ki, hər iki qanundan paralel istifadə edilir.

Qanunvericilik qiymətləndirilmə fəaliyyətinin obyektini aşağıdakı kimi qruplaşdırır:

  • mülki qanunvericiliyə əsasən məcburi qiymətləndirilən əmlak;
  • qiymətləndirilməsi sifarişçi tərəfindən zəruri hesab edilən əmlak.

Qanunvericilidə əmlakın qiymətləndirilməsinin məcburi aparıldığı hallar da nəzərdə tutulub.

Obyektin qiymətləndirilməsi, o cümlədən torpaq, tikili və avadanlıqların qiymətləndirilməsi sifarişçi və qiymətləndirici arasında bağlanmış müqavilə əsasında aparılır. Bunun üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada qeydiyyatdan keçmiş peşəkar qiymətləndirmə şirkətlərinə müraciət etmək lazımdır.

Obyektin qiymətləndirilməsi məhkəmə qərarı əsasında (əgər bu, mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulubsa) aparılırsa, məhkəmə müstəqil şəkildə qiymətləndirici seçə bilər.

Torpaq, tikili və avadanlıqların yenidən qiymətləndirilməsinin uçotu

Təkrar dəyərləndirmə zamanı, çox vaxt torpaq, tikili, avadanlıqların qalıq dəyəri artır. Buna səbəb, bir qayda olaraq, ölkələrdə baş verən inflyasiyadır.

Qeyd etdiyimiz kimi, hər cür əmlak yenidən qiymətləndirməsinin predmeti ola bilər, lakin ehtiyatların yalnız xüsusi hallarda qiymətləndirilməsi tövsiyə edilir. Əsas vəsaitlərin qiymətləndirilməsi daha məqsədəuyğundur, çünki ehtiyatlardan fərqli olaraq əsas vəsaitlər uzunmüddətli istifadə üçün nəzərdə tutulub.

Mühasibat uçotunun beynəlxalq standartlarına görə, əgər torpaq, tikili, avadanlıqlar kateqoriyasına aid olan hər hansı bir aktiv təkrar qiymətləndirilirsə, onun aid olduğu bütün kateqoriya yenidən qiymətləndirilməlidir.

Torpaq, tikili və avadanlıqların yenidən qiymətləndirilməsindən yaranmış artım “Yenidən qiymətləndirmədən artım”, zərər isə “Yenidən qiymətləndirmədən zərər”  adlı kapital hesabında toplanmalıdır.

Nümunə 1: Torpaq, tikili, avadanlıq kateqoriyasına aid olan nəqliyyat vasitəsinin maya dəyəri 75 000 manat həcmindədir. Aktivin yenidən qiymətləndirilməsindən sonra onun qiyməti 90 000 manat təşkil edir.
Müxabirləşmə bu cür verilməlidir :
DT 111 KT 331 15000

 

Nümunə 2: Torpaq, tikili, avadanlıq kateqoriyasına aid olan nəqliyyat vasitəsinin maya dəyəri 85 000 manat həcmindədir. Torpaq, tikili və avadanlıqların qiymətləndirilməsi başa çatdıqdan sonra onun qiyməti 55 000 manat təşkil edir.
Müxabirləşmə belə olacaq:
DT 331 KT 111 30000

Yenidən qiymətləndirilmə zamanı amortizasiya

Torpaq, tikili, avadanlıqların yenidən qiymətləndirilməsi zamanı yığılmış amortizasiyada da uyğun düzəliş edilməlidir. Mühasibat uçotunun beynəlxalq standartları (IAS 16) yenidən qiymətləndirmə tarixinə yığılmış amortizasiyaya düzəlişin iki üsullunu müəyyən edir.

Birinci metodda indeksləşdirmə hesabına aktiv amortizasiya olunan bərpa dəyərinədək təkrar qiymətləndirilir. Təkrar dəyərləndirmə tarixinə yığılmış amortizasiya aktivin balans dəyərindəki dəyişikliklərə mütənasib olaraq yenidən qiymətləndirilir. Torpaq, tikili və avadanlıqların yenidən qiymətləndirilməsi başa çatdıqdan sonra balans dəyəri aktivin yenidən qiymətləndirilən dəyərinə bərabər olur.

Nümunə 3: İstismar müddəti 5 il olan əsas vəsaitin dəyəri 100 000 manat kimi uçot alınıb. Bir neçə ildən sonra qiymətləndirmə zamanı onun ilkin dəyərinin 200 000 manat olduğu aydınlaşıb. Biz onu 3 il amortizasiya etmişdik, yığılmış amortizasiya məbləğimiz 60 000, qalıq dəyəri isə 40 000 manatdır. Deməli həm qalıq dəyəri, həm də yığılmış amortizasiya 2 dəfə artmalıdır.
Yəni biz aşağıdakı müxabirləşməni verməliyik:
DT 111 KT 331 40000 (qalıq dəyərinin artırılması)
DT 111 KT 112 60000 (amortizasiyanın artırılması)

Yığılmış amortizasiyanın düzəlişinin ikinci üsulu binaların qiymətləndirilməsində tez-tez istifadə olunur. Bu halda yığılmış amortizasiya ümumi balans dəyərinin əksinə eliminasiya olunur (yəni yığılmış amortizasiya ümumi balans dəyərindən çıxdaş edilir), xalis kəmiyyət isə aktivin təkrar qiymətləndirilən kəmiyyətinədək yenidən hesablanılır.

Nümunə 4: Binanın maya dəyəri 100 000 manatdır. Yığılmış amortizasiya məbləği qiymətləndirmənin keçirildiyi günə 60 000 manata bərabərdir. Əsas vəsaitin yenidən qiymətləndirilməsi həyata keçirildikdən sonra binanın balans qiyməti 70 000 manat təşkil edir. Yığılmış amortizasiya istisna oluna bilər.
Diqqət etdinizsə, yenidən qiymətləndirdiyimiz əsas vəsaitin dəyəri azalmışdır. Belə olan hallarda amortizasiya məbləği ilə heç nə edilmir və o, əsas vəsaitin dəyərindən çıxıldıqdan sonra, əsas vəsait qiymətləndirmə nəticəsində tapılmış ədalətli dəyərinə çatdırılır. Əsas vəsaitin növbəti amortizasiyaları həmin andan etibarən sanki sıfırdan olmaqla hər il üzrə adi qaydada hesablanır. Yəni, müxabirləşmələr aşağıdakı qaydada verilməlidir :
DT 112 KT 111 60000
DT 111 KT 331 30000

Torpaq, tikili və avadanlıqların istismarı dövründə bölüşdürülməmiş mənfəətə onun yenidən qiymətləndirilməsindən artımın yalnız bir hissəsi köçürülə bilər. Artımın köçürülən məbləği aktivin təkrar qiymətləndirilən balans qiyməti əsasında hesablanan amortizasiya məbləğiylə onun ilk dəyəri əsasında hesablanılan amortizasiya məbləği arasındakı fərqi təcəssüm etdirir.

Nümunə 5: İstismar vaxtı 5 il olan cihazın maya dəyəri 100 000 manatdır. Təkrar qiymətləndirmə bitdikdən sonra cihazın qiyməti 120 000 manat təşkil edir.
“Kapital-yenidən qiymətləndirmədən artım” hesabından “Bölüşdürülməmiş mənfəət” hesabına illik köçürmə məbləği 4000 manat təşkil etməlidir.

Xitam prosesində son haqq hesabın hesablanma qaydası

Torpaq, tikili və avadanlıqlara amortizasiya hesablanması metodları

posted in: Xəbər | 0

Amortizasiyanın hesablanması metodları

Aktivlərin, o cümlədən torpaq, tikili və avadanlıqların amortizasiyası hesablanarkən aşağıdakı metodlardan biri tətbiq edilə bilər:

  • bərabər hesablama (düz xətt) metodu;
  • azalan qalıq metodu;
  • istehsalat vahidi metodu.

Müəssisənin seçdiyi metod aktivdən istifadə zamanı gözlənilən gələcək iqtisadi səmərənin hesablanılması sxemini daha dəqiq təsvir edir. Seçilən metod dövrdən dövrə ardıcıl tətbiq olunur. Bu zaman gələcək iqtisadi faydanın istehlakının hesablanılması sxemində dəyişikliklərin baş verməsi halları istisna təşkil edir.

Düz xətt metodu

Düz xətt metodunda, əgər aktivin ləğvetmə dəyəri dəyişikliyə uğramırsa, amortizasiya məbləği aktivin faydalı istifadə müddəti ərzində hesablanılır. Bu zaman aktivin amortizasiya dəyəri əsas kimi götürülür.

Nümunə 1. Avtomobilin maya dəyəri 41000 manat təşkil edir. Müəssisə avtomobilin faydalı istifadə müddətini 5 il  nəzərdə tutulub. Nəqliyyat vasitəsinin ləğvetmə dəyəri 3000 manatdır. Amortizasiyanın bərabər hesablama (düz xətt) metodu ilə hesablanması qaydası aşağıdakı analitik cədvəldə verilmişdir (cədvəl 1):

Cədvəl 1. Bərabər hesablama (düz xətt) metodu ilə amortizasiyanın hesablanılması, manatla

İl Amortizasiya olunan dəyər Təqtbiq edilən amortizasiya norması Amortizasiyanın illik məbləği Yığılmış amortizasiya
1-ci 38000 20 7600 7600
2-ci 38000 20 7600 15200
3-cü 38000 20 7600 22800
4-cü 38000 20 7600 30400
5-ci 38000 20 7600 38000

Azalan qalıq metodu

Azalan qalıq metodu amortizasiyanın hesablanılan məbləğinin aktivin faydalı istifadə müddəti ərzində azalmasını nəzərdə tutur. Amortizasiya ayırmalarının məbləği aktivin hesabat ilinin əvvəlinə qalıq dəyərindən və amortizasiya normasından asılı olaraq müəyyənləşdirilir. Amortizasiya ayırmaları norması sürətlənmə əmsalını artırır.

Amortizasiya hesablanılmasının belə bir metodu yüksək texnologiyalı sahələrdə tətbiq olunur.

Nümunə 2. Avtomobilin maya dəyəri 41000 manata bərabərdir. Müəssisə avtomobilin faydalı istifadə müddətini 5 ilə nəzərdə tutmuşdur. Sürətləndirmə əmsalı ikiyə bərabərdir. Avtomobilin ləğvetmə dəyəri 3000 manat təşkil edir. Azalan qalıq metodu əsasında aktivlərə amortizasiya hesablanılması qaydası aşağıdakı cədvəldə verilmişdir (cədvəl 2):

Cədvəl 2 . Azalan qalıq metodu ilə amortizasiyanın hesablanılması, manatla

İl İlin əvvəlinə qalıq dəyəri Tətbiq edilən amortizasiya norması, % Amortizasiyanın illik məbləği, Yığılmış amortizasiya
1-ci 41000 40 16400 16400
2-ci 24600 40 9840 26240
3-cü 14760 40 5904 32144
4-cü 8856 40 3542.4 35686.4
5-ci 5313.6 2313.6 38000

 

İstehsalat vahidi metodu

İstehsalat vahidi metodu qaydasında amortizasiya məbləğinin hesablanılması aktivin ehtimal olunan istifadəsindən yaxud aktivin ehtimal olunan məhsuldarlığından asılı olaraq həyata keçirilir.

Nümunə 3. Avtomobilin maya dəyəri 55000 manat həcmindədir. Onun ləğvetmə dəyəri 7000 manata bərabərdir. Müəssisə belə güman edir ki, avtomobilin bütün istifadəsi ərzində ümumi yurüşü 400000 km. olacaq. Bir kilometrinə düşən amortizasiya dəyəri 0,12 manat təşkil edir. İstehsalat vahidi metodu üzrə amortizasiyanın hesablanılması aşağıdakı cədvəldə göstərilmişdir (cədvəl 3):

Cədvəl 3. İstehsalat vahidi metodu üzrə amortizasiyanın hesablanması

İl 1 km-ə düşən amortizasiya dəyəri, man Faktiki yürüş İllik amortizasiya məbləği, man Yığılmış amortizasiya, man
1-ci 0.12 70000 8400 8400
2-ci 0.12 95000 11400 19800
3-cü 0.12 80000 9600 29400
4-cü 0.12 100000 12000 41400
5-ci 0.12 55000 6600 48000

Ən azı hər bir maliyyə ilinin sonunda seçilmiş amortizasiya metoduna yenidən baxılmalıdır. Aktivin istifadəsindən gözlənilən gələcək iqtisadi faydanın həcmində dəyişikliklər əhəmiyyətli olarsa, istifadə edilən metod bu dəyişikliyi əks etdirmək baxımından hökmən müvafiq düzəlişə məruz qalmalıdır. Belə bir dəyişiklik IAS 8 “Uçot siyasəti, hesablaşma qiymətlərində və səhvlərdəki dəyişikliklər” adlı Beynəlxalq standarta uyğun olaraq uçot və hesabatda öz əksini tapmalıdır.

Xitam prosesində son haqq hesabın hesablanma qaydası

Kapital Bank-ın açıq API (Tətbiqi Proqramlaşdırma İnterfeysi) portalı müasir həll üsullarını əlçatan edir

posted in: Xəbər | 0

Kapital Bank, API portalı, Biznes sahibləri, Tətbiqi Proqramlaşdırma İnterfeysiÖlkənin birinci bankı Kapital Bank-ın açıq API portalı bu sahədə ən qabaqcıl beynəlxalq təcrübədən istifadə olunaraq yaradılıb və bizneslərə tamamilə ödənişsiz təklif olunur.

Biznes sahibləri bankın API məhsullarını öz sistemlərinə inteqrasiya etməklə vaxta qənaət edərək aşağıda qeyd olunan əməliyyatları bir mənbədən gerçəkləşdirə bilər:

  • Avtorizasiya: İstifadəçi adına uyğun token əldə edərək, məhsullardan yararlanmaq
  • Ölkədaxili köçürmələr
  • Ölkəxarici köçürmələr
  • Nağdsız valyuta mübadiləsi
  • Hesab və kart məlumatları: (Kapital Bank hesab və kart çıxarışlarının əldə edilməsi)
  • Kartlara mədaxil ( Əmək haqqı kartlarına köçürmələrin edilməsi)
  • Kart sifarişləri ( Kartların birbaşa öz sistemindən sifariş edilməsi)
  • POS məlumatları (POS çıxarışlarının əldə olunması)
  • E-ticarət məlumatları (E-com çıxarışlarının əldə olunması)

Qeyd edək ki, API fərqli sistemlər arasında qarşılıqlı əlaqəni asanlaşdıran bir texnoloji həlldir. API dünyanın bir sıra nüfuzlu bankları tərəfindən aktiv şəkildə istifadə olunur. Siz də Birbank Biznes əməliyyatlarınızı öz sisteminizdə idarə etmək istəyirsinizsə elə indi müraciət edə bilərsiniz.

Ətraflı məlumat əldə etmək və qoşulmaq üçün: https://api.birbank.business/

Qeyri-maddi aktivlər: ticarət markası, brend, əmtəə nişanı

Əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş işçilərə ödənilən müavinətin hesablanmasında dəyişiklik edildi

posted in: Xəbər | 0

“Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə ödəmələrin və əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş işçilərə sığortaedənin vəsaiti hesabına ödənilən müavinətin hesablanması və ödənilməsi haqqında Əsasnamə”nin təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1998-ci il 15 sentyabr tarixli 189 nömrəli Qərarında dəyişiklik edilməsi haqqında

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

“Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə ödəmələrin və əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş işçilərə sığortaedənin vəsaiti hesabına ödənilən müavinətin hesablanması və ödənilməsi haqqında Əsasnamə”nin təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1998-ci il 15 sentyabr tarixli 189 nömrəli Qərarında (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 1998, № 9, maddə 596 (Cild I) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1. Adında və 1-ci hissədə “işçilərə” sözü “sığortaolunanlara” sözü ilə əvəz edilsin.

2. Həmin Qərarla təsdiq edilmiş “Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə ödəmələrin və əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş işçilərə sığortaedənin vəsaiti hesabına ödənilən müavinətin hesablanması və ödənilməsi haqqında Əsasnamə” üzrə:

2.1. adında “işçilərə” sözü “sığortaolunanlara” sözü ilə əvəz edilsin;

2.2. mətn üzrə ismin müvafiq hallarında “işçi” sözü ismin müvafiq hallarında “sığortaolunan” sözü ilə əvəz edilsin;

2.3. mətn üzrə (4-cü hissənin birinci abzasının ikinci cümləsi və ikinci abzası, 43-cü hissənin birinci abzası, 120-ci hissənin birinci cümləsi istisna olmaqla) ismin müvafiq hallarında “işçilər” sözü ismin müvafiq hallarında “sığortaolunanlar” sözü ilə əvəz edilsin;

2.4. mətn üzrə ismin müvafiq hallarında “yerli qurum” və “yerli qurumlar” sözləri (121-ci hissədə ikinci hal istisna olmaqla) ismin müvafiq hallarında “struktur bölmə” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.5. 3-cü hissənin beşinci abzasında “işəgötürənlərdə” sözü “sığortaedənlərdə” sözü ilə əvəz edilsin;

2.6. 4-cü hissə üzrə:

2.6.1. birinci abzasın birinci cümləsində “vətəndaş” sözü “şəxs” sözü ilə, “işə götürəndən” sözləri “sığortaedəndən” sözü ilə əvəz edilsin;

2.6.2. ikinci abzas aşağıdakı redaksiyada verilsin: “Qulluğun (xidmətin) xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat fəaliyyəti subyektlərinin hərbi qulluqçularına və işçilərinə, əməliyyat-axtarış fəaliyyəti subyektlərinin işçilərinə və “Dövlət sirri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq barələrində məlumatların məxfiləşdirilməsi nəzərdə tutulan digər işçilərə və şəxslərə sosial sığorta ödəmələrinin hesablanması, təyin edilməsi və verilməsi həmin şəxslərin xidmət etdiyi (və ya işlədiyi) dövlət orqanları tərəfindən bu Əsasnamə ilə müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir.”;

2.7. 9-cu hissənin üçüncü abzasının dördüncü cümləsində, 22-ci hissənin birinci və ikinci abzaslarında, 101-ci hissənin birinci cümləsində ismin müvafiq hallarında “İşçi” sözü ismin müvafiq hallarında “Sığortaolunan” sözü ilə əvəz edilsin;

2.8. 16-cı hissənin birinci abzasından “məzuniyyət zamanı” sözləri çıxarılsın və həmin hissədə “qoymaq” sözü “yerləşdirmək” sözü ilə əvəz edilsin;

2.9. 25-ci hissə üzrə: 2.9.1. ikinci abzas aşağıdakı redaksiyada verilsin: “ – sığortaolunanın 6 aydan az sosial sığorta stajı olduqda;”;

2.9.2. yeddinci abzasın birinci cümləsinə “baş verdikdə,” sözlərindən sonra “bu Əsasnaməyə 6 nömrəli əlavəyə uyğun olaraq tərtib edilmiş arayış təqdim edildiyi hal istisna olmaqla” sözləri əlavə edilsin;

2.10. 28-ci hissənin üçüncü (hər iki halda), dördüncü abzaslarında və on dördüncü abzasının üçüncü cümləsində “12 tam təqvim” sözləri “12 təqvim” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.11. 41-ci hissə aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“41. Sığortaolunan əsas iş yerindən əlavə başqa iş yerində (yerlərində) muzdlu işə aid olan fəaliyyətdən qazanc əldə edərsə, bu zaman müavinət əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinin ilk 14 təqvim günü üçün sığortaedənlər tərəfindən hər bir iş yerindəki qazancı əsasında ayrı-ayrılıqda hesablanır və ödənilir. Qalan günlər üçün isə müavinət sığortaolunanın həm əsas, həm əlavə iş yeri (yerləri) üzrə ümumi qazancı əsasında hesablanır və məcburi dövlət sosial sığorta haqları hesabına ödənilir.

Əsas iş yerindən əlavə muzdlu işə aid olmayan fəaliyyətdən gəlir əldə edən sığortaolunana müavinət sığortaedənin vəsaiti hesabına ilk 14 təqvim günü üçün yalnız əsas iş yerindən əldə etdiyi qazancı, qalan günlər üçün isə müavinət bu Əsasnamənin 28-ci hissəsi nəzərə alınmaqla sığortaolunanın bütün qazancı əsasında hesablanır və məcburi dövlət sosial sığorta haqları hesabına ödənilir.”;

2.12. 43-cü hissənin birinci abzasında “peşə və ixtisas işçilərinə” sözləri “sığortaolunanlara” sözü ilə əvəz edilsin;

2.13. 62-ci hissənin on səkkizinci abzasında “uşaqlara” sözü “sığortaolunanlara” sözü ilə əvəz edilsin;

2.14. 70-ci hissənin ikinci abzası aşağıdakı redaksiyada verilsin: “İki aylığadək yaşında uşağı övladlığa götürən, yaxud övladlığa götürmədən böyüdən qadınlar doğuşdan sonra 56 günlük sosial məzuniyyət hüququndan istifadə etdikdə, onlara bu bölmə ilə müəyyən edilmiş qaydada müavinət verilir.”;

2.15. 73-cü hissənin birinci abzasına “birdəfəlik” sözündən əvvəl “uşağın anadan olmasına görə” sözləri, ikinci abzasına “müavinət” sözündən əvvəl “uşağın anadan olmasına görə birdəfəlik” sözləri əlavə edilsin;

2.16. 74-cü hissənin birinci cümləsinə “müavinət” sözündən əvvəl “birdəfəlik” sözü əlavə edilsin;

2.17. 75-ci hissənin birinci abzasına “birdəfəlik” sözündən əvvəl “uşağın anadan olmasına görə” sözləri əlavə edilsin və ikinci abzasın birinci cümləsində “Uşaq doğumuna” sözləri “Uşağın anadan olmasına” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.18. 76-cı hissədə “uşaq doğulmasına” sözləri “uşağın anadan olmasına” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.19. 77-ci hissəyə “müavinət” sözündən əvvəl “uşağın anadan olmasına görə birdəfəlik” sözləri əlavə edilsin;

2.20. 96-cı hissədə “Müavinət” sözü “Bu Əsasnamədə nəzərdə tutulan müavinətlər” sözləri ilə əvəz edilsin, “təyin edilir” sözlərindən əvvəl “bu hissənin ikinci cümləsi nəzərə alınmaqla” sözləri və həmin hissəyə aşağıdakı məzmunda ikinci cümlə əlavə edilsin: “Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinin ilk 14 günü üçün həm əsas, həm də əlavə iş yeri (yerləri) üzrə, 14 gündən sonrakı günlər üçün isə əsas iş yeri üzrə sığortaedənin müvafiq komissiyası tərəfindən təyin edilir.”;

2.21. 99-cu hissədən “və ya “DOST” mərkəzləri” sözləri çıxarılsın;

2.22. 101-ci hissənin birinci cümləsinə “xəstəlik vərəqələrini” sözlərindən sonra “əsas iş yeri üzrə” sözləri, “müəssisənin müdiriyyətinə” sözlərindən sonra “, əlavə iş yeri (yerləri) olduğu halda isə əsas iş yeri tərəfindən xəstəlik vərəqələrinin təsdiqlənmiş surətini əlavə iş yerinin (yerlərinin) müdiriyyətinə” sözləri əlavə edilsin;

2.23. 112-ci hissənin birinci abzasında və 114-1-ci hissənin beşinci abzasında “doğulmasına” sözü “anadan olmasına” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.24. 114-1-ci hissənin birinci abzasına aşağıdakı məzmunda ikinci cümlə əlavə edilsin: “Müraciət həm əsas, həm əlavə iş yeri (yerləri) olan, habelə əsas iş yerindən əlavə muzdlu işə aid olmayan fəaliyyətdən gəlir əldə edən sığortaolunanlar üzrə əsas iş yeri olan sığortaedən tərəfindən edilir.”;

2.25. 114-2-ci hissə üzrə:

2.25.1. dördüncü abzasda “uşağın doğulmasına” sözləri “2021-ci il yanvarın 1-dək anadan olmuş uşaqlara münasibətdə uşağın anadan olmasına” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.25.2. yeddinci abzasın birinci cümləsində “keçirməlidirlər” sözü “keçirməlidir” sözü ilə əvəz edilsin;

2.25.3. səkkizinci abzasa “haqq-hesab” sözündən sonra “cədvəli” sözü əlavə edilsin;

2.25.4. aşağıdakı məzmunda doqquzuncu abzas əlavə edilsin: “Sosial sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 10-cu maddəsinin ikinci hissəsinin üçüncü abzasına əsasən rüb üzrə hesabat təqdim edildiyi tarixdən növbəti rüb üzrə hesabat təqdim ediləcəyi tarixədək əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə və hamiləliyə və doğuma görə müavinətlərin hesablanmasında nəzərə alınan aylar üzrə qazanc ilə bağlı bu Əsasnamənin 6 nömrəli əlavəsinə uyğun olaraq tərtib edilmiş arayış müavinət sənədlərinə əlavə edilməlidir. Həmin arayışda təqdim olunan məlumatlarla həmin rüb üzrə sonradan təqdim olunan hesabat məlumatları arasında fərq aşkar olunduqda, müavinət üzrə artıq ödənilmiş məbləğ sığortaedən tərəfindən dövlət sosial müdafiə fondunun hesabına geri qaytarılır, əskik ödənilmə halında isə əskik ödənilmiş məbləğ Fondun struktur bölməsi tərəfindən bu Əsasnamə ilə müəyyən edilmiş qaydada sığortaolunana ödənilir.”;

2.26. 117-ci hissənin altıncı abzasında “uşaq doğumu üçün” sözləri “uşağın anadan olmasına görə” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.27. 120-ci hissənin birinci cümləsində “məsul işçilərinin” sözləri “səlahiyyətli vəzifəli şəxslərinin” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.28. 121-ci hissədə “Fondun yerli qurumlarına” sözləri “dövlət sosial müdafiə fondunun hesabına” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.29. 123-cü hissənin birinci abzasında “uşaq doğumuna” sözləri “uşağın anadan olmasına görə” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.30. 133-cü hissədə “sığortaolunanların” sözü “Sığortaolunanların və əmək pensiyaçılarının” sözləri ilə əvəz edilsin və həmin hissəyə “hesabına” sözündən sonra “tam və ya qismən” sözləri əlavə edilsin;

2.31. 134-cü hissə ləğv edilsin;

2.32. 135-ci hissənin ikinci cümləsində “Fondun xəzinə hesabına” sözləri “dövlət sosial müdafiə fondunun hesabına” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.33. Əsasnamənin 1-5 nömrəli əlavələrində “işçilərə” sözü “sığortaolunanlara” sözü ilə, “yerli qurumlarına” sözləri “struktur bölməsinə” sözləri ilə, “ƏƏSMN-də uçot nömrəsi” sözləri “sığortaedənin uçot nömrəsi (SUN)” sözləri ilə əvəz edilsin.

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, 14 mart 2024-cü il

“Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə ödəmələrin və əmək

qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş sığortaolunanlara sığortaedənin

vəsaiti hesabına ödənilən müavinətin hesablanması və

ödənilməsi haqqında Əsasnamə”yə 6 nömrəli əlavə

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun struktur bölməsinə və ya “DOST” mərkəzlərinə

“Sosial sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən məcburi dövlət sosial sığortası üzrə Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinə sığortaedən tərəfindən hesabat təqdim edilməyən dövrdə əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə və hamiləliyə və doğuma görə müavinətlərin verilməsi üçün hesabat təqdim edilməyən dövrün ayları üzrə sığortaolunanların məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablanan qazancı barədə sığortaedənin arayışı

 

Dövr Müavinət alan sığortaolunanın (sığortaolunanların)
 

il

 

ay

 

soyadı, adı və atasının adı

 

sosial sığorta nömrəsi (SSN)

fərdi identifikasiya nömrəsi

(FİN-i)

məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablanan qazancı (manatla)

 

Qeyd. Bu arayışla təqdim olunan məlumatların dəqiqliyinə görə bu arayışı təqdim edən sığortaedən (işəgötürən müəssisə və ya təşkilat) qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyır.

Sığortaedənin adı, sığortaedənin uçot nömrəsi (SUN) və VÖEN-i                                                                                                       

                                                                                                                                                                                           M.Y.

Sığortaedənin rəhbəri                                                                                                                             

                                             (soyadı, adı, atasının adı)                                       (imzası)

Baş (böyük) mühasib                                                                                                                            

                                             (soyadı, adı, atasının adı)                                       (imzası)

Mənbə: nk.gov.az

1 423 424 425 426 427 428 429 2. 700