Blog Full

Kapital Bank-ın dəstəyi ilə çəkilən “Qayıdış” filmi “İstanbul Marketing Awards – 2021″ tədbirində sosial media kateqoriyası üzrə qızıl mükafata layiq görülüb. Bu film tədbirdə mükafatlandırılan yeganə beynəlxalq layihə olaraq digərlərindən fərqlənib. “Qayıdış” filmi “FCB Artgroup Baku” şirkəti tərəfindən hazırlanıb.

Real əhvalatlar əsasında çəkilən filmdə Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı öz doğma yurdlarından köçmək məcburiyyətində qalan azərbaycanlıların sözlə ifadə edilməsi çətin, ancaq yaşayarkən qürur duyulan hisslərindən danışılır. Artıq məcburi köçkün sayılmayan həmvətənlərimiz doğma yurdları ilə bağlı xatirələrini bölüşərkən, hər birinin gözlərində kədər, üzüntü, itki, intizar, sevinc, fərəh, qürur hissini sezmək olur. Hər biri sanki bir sözü deyir: “Biz yurdumuza qayıdırıq!”

Ölkənin birinci bankı olan Kapital Bank PAŞA Holding-a daxildir və Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsi – 104 filialı və 22 şöbəsi ilə müştərilərin xidmətindədir. Bankın məhsul və xidmətləri barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün www.kapitalbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya Bankın müxtəlif sosial şəbəkələrdə olan səhifələrinə müraciət edə bilərsiniz. Nağd pul krediti sifarişi üçün – https://kbl.az/krdt, BirKart sifarişi üçün – https://kbl.az/tkstcrd.

İqtisadiyyat tarixinin dövrləşdirilməsinə, yəni, iqtisadi inkişafın mərhələlərə, pillələrə ayrılmasına dair bir çox yanaşmalar mövcuddur.

Sosialistlər XVIII-XIX əsrlərdə cəmiyyət tarixini bir neçə pilləyə ayırmışdılar:

• vəhşilik;
• antik;
• cəmiyyət;
• feodalizm;
• kapitalizm;
• sənayeləşmə.

Fransız filosofu Şarl Furye, bəşər tarixinin üç böyük dövrü və bunların içərisindəki mərhələləri təsbit etmişdi:

• məhsuldar fəaliyyətdən əvvəlki dövrlər (ibtidai icma və vəhşilik);
• parçalanmış, aldadıcı, iyrənc istehsal (patriarxat, barbarlıq, sivilizasiya);
• sosial, doğru, cəlbedici istehsal.

Bunun əsasında marksizmdə mülkiyyətin xarakteri ilə fərqlənən beş istehsal üsulunun ayrılması ilə cəmiyyətin inkişafına formal yanaşma yaranıb və bərqərar olub:

• ibtidai-icma (burada şəxsi mülkiyyət mövcud deyildi, siniflərin istimarı yox idi və istehlak səviyyəsi də çox aşağı səviyyədə idi);
• quldarlıq (burada cəmiyyət qullara və qul sahiblərinə bölünürdü ki, bu da mədəniyyət və elmin inkişafı üçün şərait yaradırdı);
• feodalizm (burada torpaqlar feodalların əlində idi, kəndlilər isə həmin torpaqlardan istifadəyə görə feodallara torpaq rentası ödəyirdilər);
• kapitalizm (hesab edilirdi ki, burada qeyri-iqtisadi yanaşmanı, iqtisadi məcburetmə əvəz edir);
• kommunizm (burada xüsusi mülkiyyət ləğv edilir və yüksək inkişaf etmiş məhsuldar qüvvələr “hər kəsə tələbatına görə” prinsipinin inkişafını təmin edirlər).

II hissəyə nəzər yetirin

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 14 mart 2017-ci il tarixli, 89 saylı qərarı ilə təsdiq olunmuş “Elektron qaimə-fakturanın formasının tətbiqi, uçotu və istifadəsi Qaydaları”na əsasən, vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçməyən alıcıya pərakəndə qaydada mal (iş, xidmət) təqdim edildikdə, ona qəbz və ya çek verilir.

Mövzu ilə bağlı fikirlərini bölüşən iqtisadçı ekspert Anar Bayramov bildirib ki, vətəndaş vergi ödəyicisi olmadığı üçün, elektron qutusu da yoxdur. O səbəbdən də elektron qaimə-fakturanın göndərilməsi mümkün deyil. Artıq kağız formasında verilən qaimə-faktura ləğv olunduğundan vətəndaşlara göstərilən xidmət və malların satışı necə rəsmiləşdirilməlidir?

Misal: Dərzi xidməti göstərən müəssisə vergi ödəyicisi ilə yanaşı, vətəndaşa da xidmət göstərir. Vətəndaş dərziyə göstərdiyi xidmətin müqabilində 200 manatlıq ödəniş edir. Vergi ödəyicisi dərzi də ödənişin təyinatını qeyd etməklə, vətəndaşa mədaxil qəbzi təqdim edir.

Başqa hal da mümkündür ki, pərakəndə ticarət zamanı vətəndaş mağazadan paltar alır. Təbii ki, vergi ödəyicisinin əlində paltar almasını təsdiq edən əsas olmalıdır. Vətəndaşa ödəniş zamanı nəzarət-kassa aparatının çeki təqdim edilir. Təəssüf ki, hazırda bəzi sahibkarlıq subyektlərinin təqdim etdiyi çekdə bütün lazımi məlumatlar olmur. Real vaxt rejimində çalışan nəzarət-kassa aparatları çeklərində isə alıcıya lazım olacaq bütün məlumatlar öz əksini tapır. Vergi Məcəlləsinin 50.8-ci maddəsinin tələblərinə əsasən, nəzarət-kassa aparatının çeklərində aşağıdakı məlumatların olması mütləqdir:

• vergi ödəyicisinin adı;
• VÖEN-i;
• Çekin vurulmasının tarixi və saatı;
• təsərrüfat subyektinin (obyektinin) adı, vergi orqanındakı uçot kodu və yerləşdiyi ünvan;
• Malın və ya xidmətin (işin) adı, ölçü vahidi, miqdarı, bir vahidinin qiyməti və yekun məbləğ (o cümlədən ƏDV-nin və ya sadələşdirilmiş verginin məbləği);
• Gün ərzində vurulmuş çeklərin sayı və nömrəsi;
• Nəzarət-kassa aparatının markası və zavod nömrəsi.
• Nəzarət-kassa aparatının fiskal rejiminin nişanı (əlaməti).
• Malın sürətli məlumat kodu (Quick Response Code);
• Ödənilmiş məbləğ;
• Müştəriyə qaytarılan məbləğ (malın dəyərindən artıq ödənilən hissə üzrə);
• Nisyə satış zamanı ödəniləcək məbləğ (qalıq borc);
• Ödənişin forması və üsulu (nağd və ya nağdsız, avans (beh), nisyə, bonus, hədiyyə kartı və digər bu kimi ödəmələr);
• Çekin növü (satış, geri qaytarma və ya ləğvetmə);
• Nəzarət mexanizmi qurğusunun qeydiyyat nömrəsi;
• Geri qaytarma çekində satış çeki üzrə fiskal əlamətlərdə təsvir olunan simvollar.

Mənbə: vergiler.az

Bax:

• 2022-ci il üçün əməkhaqqıdan hansı tutulmalar olacaq?

• Vergi ödəyicilərinin uçotu ilə bağlı mühüm məqamlar

• Qaydaları kobud formada pozan işçi işdən çıxarılarkən kompensasiya verilirmi?

• İşəgötürənin 2022-ci il üçün işçiyə görə öhdəlikləri

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə təsdiq edilmiş bir sıra maliyyə institutlarının fəaliyyətinə dair sahəvi qanunvericilik aktlarında mühasibat uçotuna dair mühüm dəyişikliklər qəbul edildi.

Həmin dəyişikliklərin mahiyyəti barədə bu yazımızda izah verməyə çalışacağıq.

Müvafiq qanunvericilik aktları üzrə əlavə və dəyişikliklər aşağıdakı kimidir:

• Poçt rabitəsinin operatoru, o cümlədən milli operator, valyuta mübadiləsi fəaliyyətinə lisenziya almış şəxslər və kredit bürolarında mühasibat uçotunun aparılması və maliyyə hesabatlarının tərtib, təqdim və dərc edilməsi ilə bağlı münasibətlər “Mühasibat uçotu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə tənzimlənir. Bu qurumlar illik maliyyə hesabatlarını və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarını “Mühasibat uçotu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 12.1-ci maddəsinə uyğun olaraq müəyyən olunmuş müddətdə Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim etməlidir.
• Kredit ittifaqları, bank və xarici bankın yerli filialı, bank olmayan kredit təşkilatları illik maliyyə hesabatlarını Maliyyə Hesabatlarının Beynəlxalq Standartlarına əsasən tərtib etməlidir. Bu təşkilatların mühasibat uçotunun aparılması qaydaları, o cümlədən illik maliyyə hesabatlarının forması və məzmunu Prezidentin müəyyən etdiyi orqan (Maliyyə Nazirliyi) ilə razılaşdırılmaqla, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən müəyyən edilir.
• Bank olmayan kredit təşkilatları, qiymətli kağızlar bazarında lisenziyalaşdırılan şəxslər, investisiya fondları və onların idarəçiləri, banklar, kredit ittifaqları maliyyə ilinin bitməsindən ən geci beş ay, sığortaçılar isə ən geci 3 ay müddətində kənar auditor tərəfindən yoxlanılmış illik maliyyə hesabatlarını, ən geci altı ay, xarici bankın yerli filialı isə xarici bankın ən geci 8 ay müddətində kənar auditor tərəfindən yoxlanılmış, birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarını auditor rəyi ilə birlikdə Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim etməli, özünün rəsmi internet səhifəsində və mətbu orqanda dərc etdirməli və bu barədə məlumatı Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim etməlidir. Bu qurumlar həmçinin illik maliyyə hesabatlarının və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarının surətini auditor rəyi ilə birlikdə hər hansı şəxsə onun müraciəti əsasında pulsuz təqdim etməlidir.
• Banklar, kredit ittifaqları, sığortaçılar, bank olmayan kredit təşkilatları, investisiya fondları və onların idarəçiləri, qiymətli kağızlar bazarında lisenziyalaşdırılan şəxslərin mühasibat uçotu və maliyyə hesabatlılığı sahəsində fəaliyyətinə nəzarət müvafiq sahəvi qanunlara və “Mühasibat uçotu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa müvafiq olaraq Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən həyata keçirilir.