Oxunma sayı: 150. 619
21 Dek 2021

Elektron satınalmalarda iştirak haqqı ilə bağlı Qaydalar təsdiqlənib

by | posted in: Xəbər | 0

peşəkar mühasib sertifikatı, peşəkar mühasib sertifikatının əldə edilməsi, 2022 qeyri-iş günləri, Gömrük ödənişlərinin qaytarılması Qaydaları, Ezamiyyə xərclərinin normaları, Terrorla əlaqədar əlilliyin qiymətləndirilməsi, Mediasiya prosesi, Mediasiya prosesinin həyata keçirilməsi, Vahid büdcə təsnifatıAzərbaycanda “Dövlət satınalmaları haqqında” qanunun 50-1-ci maddəsinə uyğun olaraq dövlət satınalmalarının vahid internet portalı vasitəsilə keçirilən satınalmalar zamanı tenderin əsas şərtlər toplusunu və ya kotirovka sorğusunun şərtlərini almaq və iddiaçı kimi qeydiyyatdan keçmək üçün malgöndərənlər (podratçılar) 100 manatdan 1 500 manata qədər iştirak haqqı ödəyəcəklər.

Bu, Nazirlər Kabinetinin təsdiqlədiyi “Açıq tender və ya kotirovka sorğusu üsulunu tətbiq etməklə elektron satınalma vasitəsilə keçirilən satınalmalarda iştirak haqqının məbləğinin, ödənilməsi və ondan istifadə Qaydası”da öz əksini tapıb.

“Açıq tender və ya kotirovka sorğusu üsulunu tətbiq etməklə elektron satınalma vasitəsilə keçirilən satınalmalarda iştirak haqqının məbləğinin, ödənilməsi və ondan istifadə Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında

“Dövlət  satınalmaları  haqqında”  Azərbaycan  Respublikasının Qanununda  dəyişiklik  edilməsi  barədə”  Azərbaycan  Respublikasının 2021-ci  il  27  may  tarixli  330-VIQD  nömrəli  Qanununun  tətbiqi  və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Dövlət satınalmaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” 2002-ci il 29  yanvar  tarixli 668  nömrəli  Fərmanında,  2019-cu  il  16  aprel  tarixli 647 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Dövlət satınalmalarının vahid internet  portalı  haqqında Əsasnamə” dədəyişiklik  edilməsi  barədə” Azərbaycan  Respublikası  Prezidentinin  2021-ci   il   22   iyun   tarixli 1376  nömrəli  Fərmanının  2.1-ci  bəndinin  icrasını  təmin  etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

  1. “Açıq tender və ya kotirovka sorğusu üsulunu tətbiq etməklə elektron satınalma vasitəsilə  keçirilən  satınalmalarda  iştirak  haqqının məbləği,  ödənilməsi  və  ondan  istifadə  Qaydası”  təsdiq  edilsin (əlavə olunur).
  2. Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi bu Qərardan irəli gələn məsələləri həll etsinlər.
Əli Əsədov
Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, 20 dekabr 2021-ci il

Azərbaycan Respublikası Nazirlər
Kabinetinin 2021-ci il 20dekabr
tarixli 396nömrəli Qərarı ilə
təsdiq edilmişdir.
Açıq tender və ya kotirovka sorğusu üsulunu tətbiq etməklə elektron satınalma vasitəsilə keçirilən satınalmalarda iştirak haqqının məbləği, ödənilməsi və ondan istifadə
Q A Y D A S I
1.Ümumi müddəalar

1.1.Bu Qayda “Dövlət satınalmaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 29.3-cü maddəsinin icrası məqsədilə hazırlanmışdır və həmin Qanunun 50-1.1-ci maddəsinə uyğun olaraq dövlət satınalmalarının vahid internet portalında açıq tender və ya kotirovka sorğusu üsulunu tətbiq etməklə elektron satınalma vasitəsilə keçirilən satınalmalarda iştirak haqqının məbləğini, ödənilməsini və iştirak haqqından yığılan vəsaitdən istifadə qaydasını müəyyən edir.

1.2.Bu Qayda ilə “Dövlət satınalmaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 50-1.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilən satınalmaların həyata keçirilməsi üçün iştirak haqlarından daxil olan vəsait Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi yanında Dövlət Xəzinədarlığı Agentliyində Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinin xəzinə hesabına köçürülür və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin büdcədənkənar vəsaiti (bundan sonra – vəsait) hesab olunur.

1.3.Vəsaitdən dövlət satınalmalarının vahid internet portalını (bundan sonra – internet portalı) istismar etmək, təkmilləşdirmək və saxlamaq, internet portalının təhlükəsizliyini, digər dövlət qurumları ilə inteqrasiyasını, elektron hesablaşmalar sisteminə qoşulmasını, məlumat və verilənlər sisteminin qorunmasını təmin etmək, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin işçilərinin sosial müdafiəsini gücləndirmək, elmi-texniki potensialını artırmaq və maddi-texniki bazasını möhkəmləndirmək məqsədilə istifadə olunur.

2.Elektron satınalma vasitəsilə keçirilən satınalmalarda iştirak haqqının məbləği

2.1. “Dövlət satınalmaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 50-1-ci maddəsinə uyğun olaraq dövlət satınalmalarının vahid internet portalı vasitəsilə keçirilən satınalmalar zamanı tenderin əsas şərtlər toplusunu və ya kotirovka sorğusunun şərtlərini almaq və iddiaçı kimi qeydiyyatdan keçmək üçün malgöndərənlər (podratçılar) tərəfindən aşağıdakı məbləğlərdə iştirak haqqı ödənilir:

Sıra

No-si

 Satınalma metodu Məbləğ (manat)
1 2 3
1. Kotirovka sorğusu 100
2. Ehtimal  olunan  qiyməti  (yuxarı  hədlər  daxil olmaqla) elan edilmiş açıq tenderlər:
2.1 50.000 manatadək 100
2.2 50.000 manatdan 100.000 manatadək 150
2.3 100.000 manatdan 200.000 manatadək 250
2.4 200.000 manatdan 500.000 manatadək 350
2.5 500.000 manatdan 1.000.000 manatadək 450
2.6 1.000.000 manatdan 2.000.000 manatadək 600
2.7 2.000.000 manatdan 4.000.000 manatadək 1000
2.8 4.000.000 manatdan 3.000.000 ABŞ dollarının manat ekvivalentində olan məbləğədək 1500
3. İştirak haqqının ödənilməsi

3.1. Malgöndərənlər (podratçılar) tərəfindən dövlət satınalmalarının vahid internet portalı vasitəsilə ödənişlər aşağıdakı qaydada aparılır:

3.1.1. malgöndərən  (podratçı)  gücləndirilmiş  elektron  imza vasitəsilə internet portalından istifadə şərtlərini qəbul edərək internet portalına daxil olur;

3.1.2. malgöndərən  (podratçı)  iştirak  etmək  istədiyi  tenderin əsas şərtlər toplusunu və ya kotirovka sorğusunun şərtlərini almaq və iddiaçı kimi qeydiyyatdan keçmək üçün elektron ödəniş sistemi vasitəsilə  keçirilən  satınalmaya  uyğun  olaraq  bu  Qaydanın  2-ci hissəsi ilə müəyyən edilmiş iştirak haqqını internet portalı vasitəsilə ödəyir;

3.1.3. malgöndərən  (podratçı)  tərəfindən  ödənilmiş  vəsait elektron  ödəniş  sistemində  yaradılmış  müvəqqəti  hesaba   daxil olduqdan  sonra  malgöndərənə  (podratçıya)  bu  barədə  bildiriş göndərilir  və  malgöndərən  (podratçı)  ödəniş  edilmiş  satınalma predmeti  üzrə  tenderin  əsas  şərtlər  toplusunu  və  ya  kotirovka sorğusunun şərtlərini əldə edir və iddiaçı kimi qeydiyyatdan keçmək hüququ qazanır.

3.2. Elektron  ödəniş  sistemində  yaradılmış  müvəqqəti  hesab üzrə  yığılmış  vəsait  iş  gününün  sonunda  Azərbaycan  Respub-likasının  İqtisadiyyat  Nazirliyi  yanında  Antiinhisar  və  İstehlak Bazarına  Nəzarət  Dövlət  Xidmətinin  Azərbaycan  Respublikasının Maliyyə Nazirliyi yanında Dövlət Xəzinədarlıq Agentliyində yaradıl-mış xəzinə hesabına köçürülür.

3.3.Ödənilmiş iştirak haqqı geri qaytarılmır.

4.Vəsaitdən istifadə edilməsi

4.1.Vəsaitin  toplanması  və  ondan  təyinatı  üzrə  istifadə edilməsi Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar  və  İstehlak  Bazarına  Nəzarət  Dövlət  Xidmətinin  bu məqsədlə  Azərbaycan  Respublikasının  Maliyyə  Nazirliyi  yanında Dövlət  Xəzinədarlıq  Agentliyində  açılmış  müvafiq  xəzinə  hesabı vasitəsilə həyata keçirilir.

4.2.Vəsaitin  uçotu  “Mühasibat  uçotu  haqqında”  Azərbaycan Respublikasının  Qanununa  və  Azərbaycan  Respublikası  Maliyyə Nazirliyinin təsdiq etdiyi uçot qaydalarına uyğun həyata keçirilir.

4.3.Köçürmələrin  və  bununla  əlaqədar  nəzarətin  həyata keçirilməsi  Azərbaycan  Respublikasının  İqtisadiyyat  Nazirliyi  və Azərbaycan  Respublikasının  Maliyyə  Nazirliyi  tərəfindən  təmin olunur.

4.4.Büdcədənkənar vəsaitdən istifadəyə dair rüblük hesabatlar onun istifadəçisi (sərəncamçısı) tərəfindən artan yekunla tərtib edilir. Azərbaycan  Respublikasının İqtisadiyyat  Nazirliyi  tərəfindən  rüblük hesabat  hər  rübdən  sonrakı  ayın  20-dək  Azərbaycan  Respublika-sının Maliyyə Nazirliyinə təqdim edilir.

4.5.Vəsait  Azərbaycan  Respublikasının  mülkiyyəti  hesab olunur,  Azərbaycan  Respublikası  İqtisadiyyat  Nazirliyinin  sərənca-mındadır və onun istifadəçisi (sərəncamçısı) dəyişdirilə bilməz.

4.6. Bu Qərara əsasən yığılmış büdcədənkənar vəsait 4.7-ci bənddə  nəzərdə  tutulmuş  istiqamətlərdən  başqa  istiqamətə “Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsindən maliyyələşən idarə və  təşkilatların  büdcədənkənar  vəsaitləri  haqqında  Əsasnamə”nin təsdiq  edilməsi  barədə”Azərbaycan  Respublikası  Nazirlər Kabinetinin  2017-ci il 17 noyabr tarixli 502 nömrəli Qərarına əsasən istifadə edilə bilər.

4.7.  Yığılmış  vəsait  Azərbaycan  Respublikasının  İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən aşağıdakı istiqamətlərdə istifadə edilir:

4.7.1. iştirak  haqqından  yığılan  vəsaitin  50  faizi  Azərbaycan Respublikası  Prezidentinin  2019-cu  il  16  aprel  tarixli  647  nömrəli Fərmanı  ilə  təsdiq  edilmiş  “Dövlət satınalmalarının  vahid  internet portalı  haqqında  Əsasnamə”nin  1.5-ci  bəndinə  əsasən  internet portalının istismarı, təkmilləşdirilməsi və saxlanılması ilə bağlı xərc-lərin ödənilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi  yanında  Antiinhisar  və  İstehlak  Bazarına  Nəzarət  Dövlət Xidməti ilə özəl tərəfdaş arasında bağlanılmış dövlət-özəl tərəfdaşlığı haqqında müqaviləyə əsasən özəl tərəfdaşa ödənilir;

4.7.2. vəsaitin  10  faizi  internet  portalının  təhlükəsizliyi,  digər dövlət qurumları ilə inteqrasiyası, elektron hesablaşmalar sisteminə qoşulması,  elektron  ödənişlərin  qəbulu,  məlumat  və  verilənlər sisteminin  qorunub  saxlanılması  və  sair  xərclərin  ödənilməsi  üçün digər  dövlət  və  özəl  şirkətlər  tərəfindən  təqdim  edilən  mal  və xidmətlər üçün istifadə edilir;

4.7.3. vəsaitin  qalan  hissəsi  Azərbaycan  Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin işçilərinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, Nazirliyin   elmi-texniki  potensialının  artırılması  və  maddi-texniki bazasının  möhkəmləndirilməsi  məqsədilə  aşağıdakı  istiqamətlərə xərclənilir:

4.7.3.1. 30  faizi  işçilərin  kollektiv  və  fərdi  qaydada mükafatlandırılması  və  bütün  işçilərin  vəzifə  maaşlarına  əlavələrin verilməsinə;

4.7.3.2. 10   faizi   elmi-texniki  potensialın  artırılması,  maddi-texniki  bazanın  möhkəmləndirilməsi,  o  cümlədən  bu  məqsədlə malların (işlərin və xidmətlərin) alınmasına.

4.8. Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi hər ay üçün növbəti ayın 5-dən gec olmayaraq, dekabr ayı üçün isə həmin ayın 25-dək daxil olan vəsaitin dekabrın 26-da (dekabrın 26-sı qeyri-iş gününə düşdükdə, növbəti iş günü) Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin xüsusi xəzinə hesabına köçürülməsini təmin edir.

5.Yekun müddəalar

5.7.Bu Qaydanın4.7.3.1-ci yarımbəndinə əsasən ödənilən vəsaitdən gəlir vergisi, məcburi dövlət sosial sığorta haqqı, işsizlikdən sığorta haqqı və icbari tibbi sığorta haqqı Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə, “Sosial sığorta haqqında”, “İşsizlikdən sığorta haqqında” və “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarına uyğun olaraq tutulur.

5.8.Büdcədənkənar vəsaitdən təyinatı üzrə istifadə edilməməsinə görə vəzifəli şəxslər Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinə və Azərbaycan Respublikasınınİnzibati Xətalar Məcəlləsinə uyğun olaraq məsuliyyət daşıyırlar.

Mənbə: nk.gov.az

21 Dek 2021

Kadr xidmətlərinin inkişaf tarixi (II hissə)

by | posted in: İnsan Resursları, Xəbər | 0

Kadr xidmətlərinin inkişaf tarixi (II hissə)

I hissəyə nəzər yetirin

Personalın idarə edilməsi tarixi öz başlanğıcını İngiltərədən götürüb, burada bənnalar, dülgərlər, dəri ustaları və digər sənətkarlar gildiyada birləşirdilər (həmkarlar ittifaqlarının ilk qaranquşları), onların səyləri əmək şəraitinin, kollektivlərdə insan münasibətlərinin yaxşılaşdırılmasına yönəldilmişdi. Bu təşəbbüslər XVIII əsrin ikinci yarısı, XIX əsrin əvvəllərində sənaye inqilabının gəlişi ilə əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf etmişdi. İstehsal miqyasının yüksəlişi və əmək şəraitinin təmin etmədiyi işçilərin davranışı, təşkilat rəhbərlərini müstəsna olaraq kadrlarla məşğul olacaq mütəxəssisləri işə götürməyə məcbur etdi.

Sənaye istehsalının vətənində – İngiltərədə onları rifah üzrə katiblər, ABŞ və Fransada isə ictimai katib adlandırırdılar.

Texnologiyada dəyişikliklər, müəssisələrin sayının artımı, həmkarlar ittifaqlarının inkişafı, işçilərin işinə dövlətin müdaxiləsi – bütün bunlar kadrla məşğul olan qurumların (şöbələrin, xidmətlərin) yaranmasına və inkişafına təkan vermişdi. İlk belə bir şöbənin meydana çıxmasını göstərən dəqiq bir tarix yoxdur, ancaq, XX əsrin 20-ci illərində getdikcə çox sayda təşkilat işçilərlə rəhbərlik arasında yaranan münaqişələrə diqqət yetirməyə və onları həll etmək üçün nəsə etməyə çalışırdı.

1920 – 1960-cı illərdə iş gününü, yeniyetmələrin, qadınların əməyini nizama salan əmək qanunları meydana çıxırdı. Personala diqqət əhəmiyyətli dərəcədə artırdı, bunun səbəbləri aşağıdakılardır:
  • İqtisadi rəqabət. Yalnız məhsulun keyfiyyəti ilə bağlı deyil, həm də işçi qüvvəsinin keyfiyyəti ilə əlaqəli sual qarşıya çıxırdı. Məhz, bu dövrdə personalın inkişafı və təliminə pul yatırmağa başlayıblar.
  • İdarəetmə mədəniyyətinin ümumi səviyyəsi əhəmiyyətli şəkildə yüksəlmişdi. Bu, idarəetmə elminin inkişafı ilə bağlı idi.
  • Həmkarlar ittifaqlarının yaranması. İşçilər öz maraqlarını birgə müdafiə etmək üçün qruplarda birləşirdilər.
  • Elmin inkişafı. Yeni idarəetmə nəzəriyyələri, motivasiya nəzəriyyələri və s. meydana çıxırdı. Meyo və Hiks nəzəriyyələri işlənib hazırlanırdı, amma, onlar elə də geniş yayılmadı.

Eyni zamanda həmin vaxtlarda insan münasibətləri məktəbi, nəzəriyyələri inkişaf etdirir, kadr idarəetməsinin sosial və psixoloji problemlərinə diqqət yetirirdi. İş şəraiti, rəhbərlik tərzi, təşkilati mədəniyyət kimi parametrlərin işin səmərəliliyinə təsiri öyrənilirdi. Əməkdaşların motivasiyası məsələlərinə çox diqqət yetirilirdi.

Ötən əsrin 60-cı illərində və hazırkı zamanda – insan münasibətləri məktəbi inkişaf edir, onun yanaşmasına görə insana işində kollektivdə qarşılıqlı münasibətlər, iş şəraiti, hər hansı bir qrupa mənsubiyyəti və bu qrupdakı statusu böyük təsir göstərir. Kadrlar xidmətinin rəhbərləri təşkilatlarda ikinci şəxsə çevrilməyə başlayıblar.

21 Dek 2021

Rəqəmsal iqtisadiyyat mühasibat uçotunda (II hissə)

by | posted in: Xəbər | 0

Rəqəmsal iqtisadiyyat mühasibat uçotunda (II hissə)

I hissəyə nəzər yetirin

Mühasib artıq mühasibat uçotu aparan adi bir əməkdaş olmaqdan çıxıb. Son bir neçə il ərzində bu peşə eyni rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi ilə kifayət qədər güclü şəkildə dəyişib. Yəni, nəzərdən keçirdiyimiz dəyişikliklər təkcə uçotun özünə deyil, həm də mühasibat peşəsinə aiddir.
Əksər alimlər hesab edirlər ki, rəqəmsal iqtisadiyyat şəraitində mühasibat və hesabat nəzəriyyəsinin modernləşdirilməsi sahəsində dəyişikliklərin əsas istiqamətləri aşağıdakılardır:
  • təşkilatın fəaliyyət sahəsinin uçotda əks olunmasının genişləndirilməsi;
  • uçotun keyfiyyətinin və operativliyinin artırılması;
  • yeni uçot obyektlərinin sayının müəyyən edilməsi və artırılması;
  • yeni uçot obyektlərinin qiymətləndirilməsi üçün yenilikçi metodların hazırlanması;
  • müxtəlif mühasibat növlərinin inteqrasiyasına yanaşmaların formalaşdırılması;
  • daha inkişaf etmiş yerli və xarici informasiya texnologiyalarından istifadə;
  • mühasibat uçotunun inkişafının nəzəri, metodiki və tətbiqi aspektlərinin işlənib hazırlanması.

Xüsusi diqqət intellektual insan kapitalı, müştəri bazası, innovativ məhsullar, ETTKİ nəticələri və s. kimi yeni uçot obyektlərinin qiymətləndirilməsi imkanlarının öyrənilməsinə yönəldilməlidir. Qeyri-iqtisadi xarakterli məlumatların mühasibat uçotu sisteminə cəlb edilməsi izlənilir. Onlayn texnologiyaları, açıq texnoloji platformalar, elektron məlumat-sorğu sistemləri, vahid beynəlxalq formatın yaradılması və XBRL elektron formada maliyyə hesabatlarının məzmunu kimi İT texnologiyalarının yeni inkişafı həyata keçirilir. Belə görünür ki, bu, müəssisənin daxili biznes proseslərinin və xarici mühitin vəziyyətini müəyyən edən məlumatların inteqrasiya olunduğu milli mühasibat uçotu sisteminin yaradılmasına imkan verəcək.

Bu gün ixtisaslı mühasib nəinki mühasibat uçotu metodologiyasını, həm də vergitutma sxemlərini, vergi planlaşdırmasının metodlarını, mülki və inzibati qanunvericiliyi bilməli, həmçinin bir və ya bir neçə sahədə mühasib kimi praktiki iş təcrübəsinə malik olmalıdır (istehsalat, tikinti, topdan-pərakəndə ticarət, xidmətlər, əyləncə biznesi, ictimai iaşə, sığorta biznesi və s.). Mühasibin bir və ya bir neçə ixtisaslaşdırılmış mühasibat proqramlarını bilməsi vacibdir. Bütün mühasibat uçotu kompüterinizin sabit diskində yerləşə bilir, onu yalnız bir kliklə idarə edə bilərsiniz.

III hissəyə nəzər yetirin

21 Dek 2021

Qaydaları kobud formada pozan işçi işdən çıxarılarkən kompensasiya verilirmi?

by | posted in: Xəbər | 0

sadələşdirilmiş vergi tətbiqiBir çox hallarda vergi ödəyicilərini maraqlandıran məsələlərdən biri də işçilərin kobud şəkildə əmək funksiyalarını pozduqda, işdən çıxarılması zamanı son haqq-hesabların, kompensasiyaların, təminatların verilməsidir. Bununla bağlı yaranan suallara sərbəst auditor Altay Cəfərov konkret misallar üzərində aydınlıq gətirib:

Misal: Tutaq ki, “AA” MMC-nin işçisi iş yerində Əmək Məcəlləsinin 72 (b) maddəsi üzrə yaranan xətalar edib. Şirkət rəhbərliyi işçini Məcəllənin həmin müddəasına əsasən işdən azad edib. İşçinin işdən çıxan ana kimi 2019-2021-ci illər üçün istifadə etmədiyi əmək məzuniyyətinə görə 60 gün kompensasiyası vardır. Bundan əlavə 01.12.2021-08.12.2021-ci il üçün əməkhaqqı qalıb. Həmçinin, əmək müqaviləsinin şərtlərinə görə aylıq mükafatlar da verilir. Daha sonra aylıq və ya rüblük nəticələrə görə əlavə həvəsləndirmə kimi mükafatlar da verilir.

İşçi bu ödənişlərin 08.12.2021-ci ildə işdən azad ediləndə (sadə formada desək qovulanda) hansılarını almalıdır? Və ya ona nə isə ödənilirmi?

Əmək Məcəlləsinin 72-ci maddəsinin (b) bəndinə əsasən, alkoqollu içkilər, narkotik vasitələr və psixotrop, toksik və digər zəhərli maddələr qəbul edərək sərxoş vəziyyətdə işə gəlməsi, habelə işə gəldikdən sonra iş yerində həmin içkiləri və ya maddələri qəbul edərək sərxoş vəziyyətdə olması halları işçi tərəfindən əmək vəzifələrinin kobud şəkildə pozulması hesab edilir.

Deməli, işəgötürən həmin maddədəki halları aşkar edərsə, işçini işdən azad edə bilər. Bəs işçi tərəfindən əmək vəzifələrinin kobud pozulması halları olduqda və işəgötürən tərəfindən işdən azad edildikdə təminatlar verilməlidirmi?

Əmək Məcəlləsinin 135-ci maddəsində yazılıb:

Maddə 135. Əmək məzuniyyətinin verilməməsinin yolverilməzliyi

  1. Bu Məcəlləyə uyğun olaraq işəgötürən tərəfindən işçiyə əmək məzuniyyətinin verilməməsi qadağandır.
  2. İşçi müvafiq iş ilində əmək məzuniyyətindən istənilən səbəbdən istifadə etmədikdə ona həmin iş ili (iş illəri) üçün istifadə edilməmiş əmək məzuniyyətinə görə müəyyən olunmuş qaydada və məbləğdə kompensasiya ödənilir.

Maddədən də aydın olur ki, istənilən işçinin istifadə edilməmiş məzuniyyəti qalmışdırsa, ona bu kompensasiya verilməlidir.

Bundan əlavə, Əmək Məcəlləsinin 83-cü maddəsində yazılıb:

Maddə 83: Əmək müqaviləsinə xitam verilməsinin sənədləşdirilməsi qaydası

  1. Əgər işçi ilə bağlanmış əmək müqaviləsində onun ləğv edilməsinin sənədləşdirilməsi barədə bu fəsildə müəyyən edilmiş qaydalardan fərqli olan başqa qaydalar nəzərdə tutulmayıbsa, onda istər işçi, istərsə işəgötürən tərəfindən və istərsə də tərəflərin iradəsindən asılı olmayan hallarda bu Məcəllənin 68, 69, 70, 73, 74 və 75-ci maddələrində nəzərdə tutulan əsaslara və qaydalara müvafiq olaraq əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi işəgötürənin əsaslandırılmış əmri (sərəncamı, qərarı) ilə rəsmiləşdirilməlidir.
  2. Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə işəgötürənin əmri (sərəncamı, qərarı) onun tərəfindən imzalanmalı və müəssisənin möhürü ilə təsdiqlənməlidir. Bu əmrin surəti, işçinin əmək kitabçası və işəgötürənin son haqq-hesabı (istifadə edilməmiş əmək məzuniyyətinə görə pul əvəzi, işçiyə ödənilməli əməkhaqqı və digər ödəmələr) ilə birlikdə sonuncu iş günü işçiyə verilməlidir.

Göründüyü kimi işçi işdən azad ediləndə ona son haqq-hesab verilməlidir.

Məcəllənin 70-ci maddəsi işəgötürənin təşəbbüsi ilə olan işdən azad olmadır ki, 72 (b) maddəsi də bunun alt maddəsidir.Yəni, 70-ci maddədə olan işçinin qaydaları kobud surətdə pozması halları 72-ci maddədə açıqlanıb və 72 (b) maddəsi bunun alt maddəsidir. Odur ki, 72 (b) maddəsi ilə də azad olunan işçiyə əmr yazılmalıdır və ona da son haqq-hesab verilməlidir.

Belə olanda, iş yerində əmək vəzifələrini kobud şəkildə pozan işçiyə yuxarıdakı misalımızda olan ödəmələrdən 01.12.2021- 08.12.2021-ci il tarixinə kimi olan əməkhaqqı , 60 gün istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiya, daimi surətdə əməkhaqqına əlavə edilən mükafatın nisbətdə hissəsi ödənilməlidir.

Amma arabir olaraq işin nəticələrinə görə ödənilən mükafatı isə işəgötürən ödəməyə də bilər. Ona görə ki, belə bir əlavə və mükafatlar əməkhaqqı tərkibinə aid deyil. Bu kimi mükafatlar işəgötürəndən asılı olaraq situmullaşdırmaq üçün verilir. İşəgötürənin birbaşa belə bir öhdəliyi yoxdur və işçi faktiki olaraq kobud surətdə xətalara yol verdiyindən işəgötürən bunu stimullaşdırma kimi qəbul etməyərək verməyə də bilər.

Mənbə: vergiler.az

Bax:

1 … 766 767 768 769 770 771 772 … 2. 691