Yanvar-oktyabr aylarında ölkə üzrə cəmi 134566 vergi ödəyicisi qeydiyyata alınıb
Cari ilin yanvar-oktyabr aylarında ölkə üzrə cəmi 134566 vergi ödəyicisi qeydiyyata alınıb ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 28961 vergi ödəyicisi və ya 27,4% çoxdur. Qeydiyyata alınanlardan 9864-ü hüquqi, 124 702-i fiziki şəxslərdir. Hüquqi şəxslərin qeydiyyatında artım 48,0% təşkil edir.
2017-ci ilin 10 ayı ərzində yeni qeydiyyata alınmış və fəaliyyətini bərpa etmiş vergi ödəyicilərinin sayının cəmi fəaliyyətini dayandırmış və ləğv edilmiş vergi ödəyicilərinin sayının cəmindən 18028 ədəd çoxdur, yəni biznes fəaliyyəti ilə məşğul olanların sayında əhəmiyyətli artım vardır.
Cari ilin ötən 10 ayı ərzində 9864 hüquqi şəxs qeydiyyata alınmış, 6499 hüquqi şəxs isə fəaliyyətini bərpa etmişdir ki, bu da 2016-cı ilin müvafiq göstəricilərindən xeyli çoxdur.
2017-ci ilin yanvar-oktyabr ayları ərzində yeni qeydiyyata alınmış və fəaliyyətin bərpa etmiş hüquqi şəxslərin ümumi sayı ləğv edilmiş və fəaliyyətini dayandırmış hüquqi şəxslərin ümumi sayından 5429 say çoxdur. Fiziki şəxslərə münasibətdə də eyni müsbət dinamika müşahidə olunur. Diqqətəlayiq haldır ki, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə cari ilin ötən 10 ayı ərzində ləğv edilmiş hüquqi şəxslərin sayı 47,2% azalmışdır.
Eyni dövr ərzində, hüquqi və fiziki şəxslərə məxsus olan, yeni qeydiyyata alınmış və fəaliyyətini bərpa etmiş obyektlərin ümumi sayı fəaliyyətini dayandırmış və ya ləğv edilmiş obyektlərin ümumi sayına nisbətən 17291 say çoxdur. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə obyektlərin ümumi sayı 14864 say, yaxud 7.1 dəfə, o cümlədən hüquqi şəxslərə məxsus obyektlərin sayı 3266 say və ya 3.6 dəfə, fiziki şəxslərə məxsus obyektlərin sayı isə 11598 say və ya 11 dəfə artmışdır.
Cari ilin əvvəlindən etibarən Azərbaycanda qeydiyyata alınmış kommersiya hüquqi şəxslərin 759-u xarici investisiyalı şirkətlərdir. Cari ildə qeydiyyata alınmış vergi ödəyiciləri arasında Türkiyə, İran İslam Respublikası, Pakistan İslam Respublikası, Rusiya Federasiyası və s. ölkələrin şirkətləri üstünlük təşkil edir.
Bazar iqtisadiyyatında müəssisələrin bağlanması və yenilərinin açılması, vergi ödəyiciərinin fəaliyyətini dayandırması və ya ləğv olunması ilə yanaşı yeni vergi ödəyicilərinin qeydiyyata alınması və fəaliyyətini müvəqqəti olaraq dayandırmış vergi ödəyicilərinin fəaliyyətini bərpa etməsi adi, normal və hər gün baş verən daimi bir prosesdir. Bu prosesin bir tərəfini qabardıb, digər tərəfini göstərməmək ya qərəzli münasibətin, ya da qeyri-peşəkarlığın göstəricisidir.
Avropadaxili Vergi Administrasiyaları Təşkilatının (İOTA) və MDB ölkələri vergi xidmətləri rəhbərlərinin Koordinasiya Şurasının daimi üzvü olan Azərbaycan Respublikasının Vergilər Nazirliyi həm bu beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində, həm də müstəqil şəkildə vergi qanunvericiliyi və vergi inzibatçılığı sahələrində mövcud olan ən qabaqcıl təcrübələri həmişə öyrənərək ölkəmizin iqtisadi inkişaf konsepsiyasına uyğun olanları öz işinə tətbiq etdiyindən, bu gün Azərbaycan həm regionun, həm də Avropanın ən qabaqcıl vergi inzibatçılığına malik olan ölkələrindən biridir. Gürcüstanın və digər qonşu ölkələrin vergi siyasəti də daim izlənilir və əgər onların təcrübəsində diqqətəlayiq layihələr olarsa, onlar da nəzərə alınacaqdır.
Onu da xatırladırıq ki, əmək haqlarının, pensiyaların, eləcə də dövlət büdcəsində nəzərdə tutulan digər xərclərin artması büdcənin gəlirlərinin artırılmasını tələb edir ki, bu da əsasən vergilərdən asılıdır.
Azərbaycan Respublikası Konsititusiyasının 73-cü maddəsində göstərildiyi kimi, hər kəs dövlət tərəfindən müəyyən olunmuş vergiləri vaxtında və tam həcmdə dövlət büdcəsinə ödəməlidir. Müasir dövrümüzdə vergilər yığılmır, vergi ödəyiciləri tərəfindən hesablanıb dövlətin büdcəsinə ödənilir. Vergi qanunvericiliyinin icrasına nəzarət isə dövlət vergi orqanlarına həvalə edilmişdir.
Azərbaycanda kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı üçün böyük vergi güzəştləri və azadolmalar sistemi mövcuddur. Dünya Bankının “Doing Business” hesabatına əsasən, biznesin qeydiyyata alınmasının sadəliyinə görə Azərbaycan dünyanın ilk 20-liyinə daxildir, vergi sisteminin sadəliyinə görə isə 35-ci yerdə qərarlaşıb.
Mənbə: taxes.gov.az
