Blog Full

Ölkənin birinci bankı Kapital Bank beynəlxalq maliyyə institutları ilə əlaqələrin inkişaf etdirilməsi və müştəri köçürmələrinin sürətli icrası istiqamətində növbəti uğurlu addım atıb. Belə ki, Kapital Bank ABŞ-nin ən iri və nüfuzlu banklarından biri olan Bank of New York Mellon-da müxbir hesabı açaraq beynəlxalq maliyyə əməliyyatlarını daha da gücləndirib.

Bank of New York Mellon 1784-cü ildə təsis olunub və  ABŞ-nin ən qədim maliyyə qurumlarından biri hesab olunur. Bank dünyanın bir çox ölkəsində fəaliyyət göstərən nümayəndəlikləri ilə qlobal maliyyə bazarlarında yüksək etimad və mövqeyə sahibdir.

150 illik yubileyini qeyd edən Kapital Bank bu kimi təşəbbüsləri ilə Azərbaycanın bank sektorunun əsas sütunlarından biri olaraq maliyyə bazarında mövqeyini daha da gücləndirir. Xidmət keyfiyyətinin artırılmasına və bankın nüfuzunun gücləndirilməsinə yönələn bu kimi addımlar bankın bir çox sahədə strateji rolunun göstəricisidir.

Ölkənin birinci bankı olan Kapital Bank PAŞA Holding-ə daxildir və Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsi, 119 filialı və 53 şöbəsi ilə müştərilərin xidmətindədir. Bankın məhsul və xidmətləri barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün https://kapitalbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya Bankın müxtəlif sosial şəbəkələrdə olan səhifələrinə müraciət edə bilərsiniz. Nağd pul krediti sifarişi üçün— https://kbl.az/prgtk, Birbank kartı sifarişi üçün — https://kbl.az/prcrc.

Vergi güzəştləri

Vergi güzəştləri, o cümlədən yol vergisi üzrə güzəştlər vergi ödənişləri zamanı vergi ödəyicilərinin bir hissəsi üçün verilən üstünlüklərdir, yəni bu zaman onlar:

• ümumiyyətlə vergi ödəmir;
• yaxud hissə-hissə ödəyir;
• yaxud daha az məbləğdə ödəniş edir.

Mahiyyət etibarı ilə vergi güzəştləri fiziki və hüquqi şəxslərin vergi yükünü azaltmağa, habelə biznesi stimullaşdırlmasına yönəlib.

Azərbaycan Respublikasında vergi ödəyicilərinə vergi güzəştləri vergi orqanlarının qərarı ilə deyil, yalnız mövcud Vergi Məcəlləsinin müddəları çərçivəsində verilir.

Vergi güzəştlərinin forması

Vergi güzəştləri aşağıdakı formada ola bilər:

• vergi çıxımları – məsələn, muzdlu işçi sayı 3 nəfərdən çox olan və məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcu olmayan mikro sahibkarlıq subyektlərdə mənfəəti 75 faizi vergidən azad edilir
• endirimli vergi dərəcələri – məsələn, müəyyən kateqoriya məhsullar üçün “0” ƏDV dərəcəsi tətbiq edilir;
• müəyyən kateqoriyalı vətəndaşlar üçün vergi güzəştləri;
• ödənilməli vergi məbləğinin azaldılması, məsələn, idxal zamanı fiziki şəxslərin ölkəyə gətirdiyi malların müəyyən miqdarı üçün aksiz vergisi azaldılır.

Vergi güzəştinin növləri

Vergi güzəştinin aşağıdakı növləri var:

• vergidən azadolma (istisnalar);
• vergitutma bazasının azaldılması (çıxımlar);
• vergi krediti.

Vergidən azadolma yaxud istisnalar vergitutma obyektlərinin vergidən azad edilməsinə yönəlib. Daimi yaxud müvvəqqəti ola bilər.

Çıxımlar vergitutma bazasının azaldılmasına yönəldilmiş güzəştlərdir. Çıxımlar ümumi (vergi ödəyicilərinin hamısına) və xüsusi (konkret vergi subyektləri üçün) tətbiq edilə bilər.

Vergi krediti – vergi dərəcəsinin yaxud məcmu verginin azaldılmasına yönəldilən güzəşt tədbirləridir.

Vergi güzəştləri üzrə hüquqi baza

Vergi güzəştləri, onların ölçüsü, rəsmiləşdirilməsi zamanı tələb olunan sənədlər Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi əsasında həyata keçirilir. Yadda saxlamaq lazımdır ki, vergi güzəştləri konkret hüquqi yaxud fiziki şəxsə deyil, vergi ödəyicilərinin Məcəllədə müəyyən edilmiş kateqoriyasına şamil edilir.

Yol vergisi üzrə vergi güzəştləri

Nəzərə alsaq ki, xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələrinə yol vergisi vahid vergi faizi şəklində deyil, onların müəyyən parametlərinə görə dəyişən vergi dərəcəsi şəklində tətbiq edilir, bunu dolaysı da olsa, onlar üçün vergi güzəşti hesab etmək olar. Düzdür, vergilərin belə fərqli tətbiqinin əsasında, həmin avtonəqliyyat vasitərləinin yol infrasturkturuna təsirinin fərqli olması durur, amma bu alt səviyyədə biznesə də təsirsiz ötmür.

Məsələn, yük avtomobilləri üçün oxların sayından asılı olaraq fərqli yol vergisi dərəcələrinin tətbiqi vergi tutulmalarının diferensallaşdırılmasına və biznes fəaliyyətinin stimullaşdırılmasına təsir göstərir.

Yol vergisi üzrə birbaşa güzəştlər AR Vergi Məcəlləsinin 212-1 maddəsində nəzərdə tutulub. Həmin maddə üzrə iki güzəşt halı nəzərdə tutulub:

• dəmir yolu ilə nəql edilən yüklər Azərbaycan ərazisindəki səlahiyyətli qurumun müəyyən etdiyi son dəmir yolu stansiyasında xarici dövlətlərin yük avtomobillərinə, qoşqulu və yarımqoşqulu avtonəqliyyat vasitələrinə aşırılaraq ən yaxın gömrük sərhəd buraxılış məntəqəsindən keçirilməklə digər dövlətə daşındıqda;
• xarici dövlətlərin yük avtomobilləri, qoşqulu və yarımqoşqulu avtonəqliyyat vasitələri ilə yüklər digər dövlətin ərazisindən səlahiyyətli qurumun müəyyən etdiyi Azərbaycan ərazisindəki ilk dəmir yolu stansiyasına ən yaxın gömrük sərhəd buraxılış məntəqəsindən keçirilməklə daşındıqda.

Hər iki halda xarici dövlətlərin yük avtomobilləri, qoşqulu və yarımqoşqulu avtonəqliyyat vasitələri səlahiyyətli qurumun müəyyən etdiyi qaydada 2 il müddətinə 2025-ci il yanvarın 1-dən etibarən yol vergisindən azad edilir.

2-ci qrup əlillərə edilən güzəştlər haqqında məlumat əldə etmək istəyirəm. Onlara hansı vergi güzəştləri şamil olunur?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsində əlilliyi olan şəxslər üçün müəyyən güzəştlər nəzərdə tutulub.

Vergi Məcəlləsinin 102.3-cü maddəsinə əsasən, orqanizmin funksiyalarının 61-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş (müharibə ilə əlaqədar əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslər istisna olmaqla), 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərin, daimi qulluq tələb edən 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən edilmiş və ya orqanizmin funksiyalarının 81-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş şəxsə baxan və onunla birlikdə yaşayan valideynlərdən (o cümlədən övladlığa götürən şəxslərdən) birinin (özlərinin istəyi ilə), arvadın (ərin), himayəçinin və ya qəyyumun hər hansı muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 200 manat məbləğində azaldılır.

Vergi Məcəlləsinin 102.2.4-cü maddəsinə əsasən, müharibə ilə əlaqədar əlilliyi olan şəxslərin hər hansı muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 400 manat məbləğində azaldılır.

Şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin müəyyənləşdirdiyi sənədlər əsas iş yerinə (əmək kitabçasının olduğu yerə) təqdim edildiyi andan onun muzdlu işlə əlaqədar aldığı gəlirlərinə güzəştlər tətbiq olunur.

Nəzərə çatdırılıb ki, Vergi Məcəlləsinin 102.8-ci maddəsinə əsasən, əməkhaqqından tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin bu maddədə sadalanan vergi güzəştləri hüququ müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyənləşdirilmiş sənədlərin təqdim edildiyi andan tətbiq edilir və yalnız fiziki şəxsin əsas iş yerində (əmək kitabçasının olduğu yerdə) həyata keçirilir. Fiziki şəxsin bu maddədə sadalanan vergi güzəştlərini əldə etməyə əsas verən statusu olduğu, lakin güzəşt hüququnu təsdiq edən müvafiq sənədləri əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə mindikdən sonra təqdim etdiyi halda vergi güzəşti həmin fiziki şəxsin əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə mindiyi tarixdən hesablanır.

Əlavə olaraq qeyd olunub ki, binaların icarəyə, kirayəyə verildiyi, habelə sahibkarlıq və ya kommersiya fəaliyyəti ilə məşğul olmaq üçün istifadə edildiyi hallar istisna olmaqla, Vergi Məcəlləsinin 102.2-ci maddəsində göstərilən şəxslərin, habelə pensiyaçıların və müddətli hərbi xidmət hərbi qulluqçularının və onların ailə üzvlərinin müddətli hərbi xidmət dövründə binalara görə ödəməli olduqları əmlak vergisininin məbləği 30 manat azaldılır.

Həmçinin, Vergi Məcəlləsinin 207.2-ci maddəsinə əsasən mülkiyyətində olan torpaqlara görə torpaq vergisinin məbləğinin 10 manat azaldılması ilə bağlı güzəşt müharibə ilə əlaqədar əlil olan şəxslərə də şamil olunur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 102-ci, 199.3-cü, 207.2-ci maddələri.

Mənbə: vergiler.az

Əmlak vergisinin ödəyiciləri

Bu verginin ödəyiləri həm fiziki şəxslər,  həm də müəssisələrdir. Əmlak vergisi ödəyicisi olmaq üçün sərəncamınızda, balansınızda vergiyə cəlb edilən əmlak olmalıdır. Məsələn, fiziki şəxs olaraq sizin yaşayış, qeyri-yaşayış sahələriniz, su, hava nəqliyyatı vasitəniz, yaxud vergi ödəyicisi olan fiziki şəxssinizsə əsas vəsaitləriniz yoxdursa əmlak vergisi ödəyiciləri qrupuna aid edilmirsiniz.

Həm fiziki şəxslər, həm müəssisələrin əmlak vergisinə cəlb edilməsinə baxmayaraq verginin tutulması, ümumiyyətlə vergitutma obyektləri fərqlidir.

Əmlak vergisi üzrə vergitutma obyektlərini 2 kateqoriyaya ayıra bilərik:

• fiziki şəxslər;
• müəssisələr.

Düzdür, fiziki şəxslərin bir qismi eyni zamanda sahibkarlıq fəaliyyətiylə məşğul ola bilər. 2022-ci ilə qədər vergi qanunvericiliyində sahibkarlıq fəaliyyətiylə məşğul olan fiziki şəxslərin əsas vəsaitlərinə görə əmlak vergisinə cəlb edilməsi nəzərdə tutulmamışdı. 2022-ci ildən qüvvəyə minmiş əhəmiyyətli dəyişikliklərdən biri məhz sahibkarlıq subyektlərinin əmlak vergisi nümunəsində bir-birinə bərabər tutulması oldu. Deməli, artıq fərdi sahibkarlar da əsas vəsaitlərə görə əmlak vergisi ödəməlidir. Hesab edirik belə yanaşmaya çoxdan ehtiyac var idi.

Hansı fiziki şəxslər əmlak vergisinin ödəyiciləridir?

Bildiyimiz kimi fiziki şəxslər iki qrupa ayrılır:

• sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmayanlar;
• fərdi sahibkarlar.

Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, mülkiyyətində tikililər – yaşayış, qeyri-yaşayış sahələri olan fiziki şəxslər əmlak vergisi ödəyiciləridir. Bu həm rezident, həm də qeyri rezident fiziki şəxslərə aiddir. Tikililər Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində “bina” kimi adlandırılır.

“Bina” anlayışı  Azərbaycan Respublikasının Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsində aşağıdakı kimi müəyyən edilib (maddə 3.0.11):

Bina – insanların yaşaması, fəaliyyəti, təbiət təsirlərindən qorunması, onlara sosial, mədəni və məişət xidmətlərinin göstərilməsi, eləcə də istehsalat sahələrinin yerləşdirilməsi və ya maddi dəyərlərin saxlanması üçün nəzərdə tutulmuş qapalı həcm-fəza quruluşuna malik olan tikinti obyektidir.

Həmçinin, istifadə dərəcəsindən asılı olmayaraq su və hava nəqliyyatı vasitələri olan rezident fiziki şəxslər əmlak vergisi ödəyiciləridir.

Vergi yoxlamasına hazırlaşırsınız? Peşəkar vergi mütəxəssisləri sizin xidmətinizdədir!

Vergi Məcəlləsinə 2022-ci ildə edilən dəyişikliklərə görə fərdi sahibkarlar balanslarında olan əsas vəsaitlərə görə əmlak vergisinin ödəyiciləri hesab olunur. Bu zaman Məcəllənin 197.1.1 maddəsində qeyd edilən aktivlər nəzərə alınmır.

Əmlak vergisi ödəyicisi olan fiziki şəxslər  bələdiyyələrdə qeydiyyata alınır və hesablanmış vergini yerli büdcəyə ödəyir.

Əmlak vergisinin ödəyiciləri olan müəssisələr

Balansında əsas vəsaitlər olan müəssisələr əmlak vergisi ödəyiciləri qrupuna aiddir. Onlar vergini dövlət büdcəsinə ödəyir. Vergi ödənişləri hesabat ili ərzində hər rüb üçün cari vergi ödəmələri şəklində ödəyir.

Amma bu heç də bütün müəssisələrə aid deyil. Məsələn, aşağıdakılar əmlaka vergisi ödəmir:

• dövlət hakimiyyəti və yerli özünü idarəetmə orqanları;
• büdcə təşkilatları;
• Mərkəzi Bank, onun struktur vahidləri;
• dövlət fondları və sair.

Əmlak vergisinin ödəyiciləri hesab edilməyən (vergidən azad edilən) müəssisələr qrupuna aid edilən hüquqi şəxslərlə  buradan tanış olmaq olar.