Blog Full

Vergi Məcəlləsinə son dəyişiklikdə istehsal tarixi 10 il olan və benzinlə işləyən avtomobilin idxalı zamanı aksiz məbləğinin hesablanmasında hər hansı yenilik edilibmi?

İstehsal tarixi 5 il və mühərrikinin həcmi 3500 kubsantimetr olan avtomobilin idxalı zamanı aksiz məbləği necə hesablanır?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 1 yanvar 2022-ci il tarixdən qüvvəyə minmiş müddəalarına əsasən, Azərbaycan Respublikasına idxal olunan minik avtomobillərinin istehsal tarixi 7 ildən artıq olduqda aksiz Vergi Məcəlləsinin 190.4.1-ci və 190.4.1-3-cü maddələrinə əsasən hesablanmış məbləğə benzin mühərrikli minik avtomobillərinə görə 1, 2 yüksəldici əmsal tətbiq edilməklə hesablanır.

Vergi Məcəlləsinin 190.4.1-3-cü maddəsinə əsasən, mühərrikinin həcmi 3.000 kubsantimetrdən çox olan avtomobillərin istehsal tarixi 3 ildən artıq olarsa, aksiz məbləği 5.600 manat + mühərrikin həcminin 3.001-4.000 kubsantimetr hissəsi üçün hər kubsantimetrə görə 15 manat olmaqla hesablanır.

Mənbə: vergiler.az

Əmlakı olanın vergi öhdəlikləri

Səhm qiymətlərinin potensial artımına əlavə olaraq, dividendlərin alınması bir çox investorlar üçün cəlbedici stimul ola bilər. İndi isə dividendləri, o cümlədən onların necə işlədiyini, nə vaxt ödənildiyini və səhm qiymətlərinə necə təsir etdiyini ətraflı nəzərdən keçirəcəyik.

Dividendlər nədir?

Dividendlər – bu, şirkətlərin mənfəətinin öz səhmdarlarına qaytarmağa qərar verdiyi hissəsidir. Bu, səhmdarın səhmləri satmaq zərurəti olmadan investisiyalardan pul qazanmaq üsullarından biridir. Dividendlər investorun səhmlərinin sayından asılı olaraq, aylıq, rüblük, yarım ildə bir dəfə və ya ildə bir dəfə ödənilə bilər.

Dividendlər səhmdarlar üçün cəlbedici stimuldur, onları sərmayə qoyduqları şirkətlərin gəlirli olduğuna və gələcəkdə qazanc əldə etmək üçün yaxşı fürsət olduğuna əmin edir. Bir çox ölkələrdə onlara xüsusi vergi statusu da verilir.

Heç də bütün şirkətlər dividendləri ödəmir, bəziləri mənfəəti yenidən biznesə sərmayə kimi yatırmağa üstünlük verirlər. Bu səbəbdən dividendlərin ödənişində maraqlı olan səhm sahibləri, dividend ödənişini təklif edən şirkətləri ağıllı şəkildə seçməlidirlər. Əgər investor fərdi səhmlərlə ticarət etmək istəmirsə, çoxsaylı müxtəlif səhmlərin olduğu və dividend ödəyən birja fonduna (ETF) investisiya etmək qərarına gələ bilər. Bu o deməkdir ki, onların yalnız bir sərmayəsi olacaq, lakin, dividendlərin əldə edilməsi üçün imkanı birdən çox olacaqdır.

Praktiki “Mühasibat kargüzarlığı” kursları

Səhmlərə necə investisiya etmək barədə daha çox məlumat əldə edin

Əldə oluna biləcək müxtəlif dividend növləri mövcuddur. Adi dividendlərə əlavə olaraq, geniş yayılmayan xüsusi və imtiyazlı dividendlər də mövcuddur.

Xüsusi dividendlər adi dividendlər kimidir, çünki onlar da adi səhmlərlə ödənilir. Lakin xüsusi dividendlər yalnız bir halda, əgər şirkət bir neçə il ərzində yığılan mənfəəti bölüşdürmək istəyirsə, o vaxt ödənilir. İmtiyazlı dividendlər – bu, “imtiyazlı” səhmlərə, yəni, istiqrazlara daha çox oxşayan və sabit dividend məbləğinə malik səhmləri olan səhmdarlara ödənilən dividendlərdir. Bunlar adi dividendlər qarşısında üstün mövqeyə malikdirlər.

Şirkətlərin əksəriyyəti dividendləri səhmdarın hesabına nağd şəkildə ödəsələr də, bəziləri dividendləri əmlak və ya səhm şəklində ödəməyə üstünlük verirlər.

Dividendlərin ödənilməsi barədə qərar şirkətlərin direktorlar şurası tərəfindən qəbul edilir və idarə olunur. Lakin səhmdarlar dividendlərin elan vasitəsilə rəsmi şəkildə təsdiqlənməzdən əvvəl ödənilməsini təsdiq etməlidirlər. Dividendləri yalnız ödəniş vaxtında səhm sahibi olan investorlar ala bilir.

Autstaffinq: sadə sözlərlə bu nə deməkdir?

Şirkətlər niyə dividend ödəyirlər?

Şirkətlər müxtəlif səbəblərə görə, o cümlədən investorların cəlb edilməsi və saxlanması üçün dividendlər ödəyirlər. Onlar etibarlılığı və xoş niyyəti qoruyub saxlamağa kömək edə bilərlər – çünki bəzi şirkətlərin səhmlərə görə ödədikləri dividendlər, rəqiblərin səhmlərə görə ödədikləri dividendlərlə müqayisədə daha sərfəli hesab edilə bilər.

Şirkət dividend ödəməyi dayandırdıqda, investorlar bunu biznesin problem içində olduğuna dair bir siqnal kimi görə bilərlər. Şirkət dividendləri azaltdıqda, bu, biznesin uzunmüddətli perspektivdə səhmdarların gəlirlərini artırmaq üçün başqa yollar axtardığını ifadə edə bilər. Digər tərəfdən, şirkət dividendlər ödədikdə, bu, onun mənfəət əldə etmək üçün başqa vasitələrinin olmadığını, ona görə də kapitalı yenidən investisiya etmədiyinə dəlalət edə bilər.

Dividendlərin əldə edilməsinə dair zəmanətin ölçülməsinin bir yolu dividendlərin ödənilməsinə gedən şirkətin mənfəətinin bir hissəsini yoxlamaq və ya ödəniş əmsalını təsdiq etməkdir. Bir şirkətin öz xalis gəlirinin yüksək faizindən dividend ödənişi üçün istifadə etməsi məqbul sayıla bilməz. Buna xəbərdarlıq əlaməti kimi baxmaq lazımdır; səhmlər problemlə üzləşə bilər.

Müəssisənin mühasibat uçotunun təşkili

Dividendlər səhmlərin qiymətinə necə təsir edir?

Bir şirkət dividendləri elan edərkən, gözlənilməz bir artım baş verərsə, səhmlərin qiyməti yüksələ bilər. Dividendlər ödənildikdən sonra, çox güman ki, səhmlərin qiyməti dividendlər ilə eyni miqdarda aşağı düşəcək. Həmçinin dividend ödənişlərinin rəqiblərin səhmlərinin qiymətlərinə təsir göstərməsi də mümkündür, çünki investorlar daha böyük dividendlərə can atırlar.

Emitent-şirkətlərinin səhmlərinin qiyməti böyüməyə meyl edəcəkdir, çünki dividendlərin əldə edilməsi perspektivindən investorların kefi kökdür və ehtimal ki, onlar ödəmədən əvvəl daha çox səhm almaq istəyirlər. Lakin əgər bunun əvəzinə səhmlərin qiyməti aşağı düşərsə, bu o deməkdir ki, dividendləri ödəyən şirkət səhmdara ödəniş üçün mövcud ehtiyatlarından istifadə edir.

Dividend ödənişləri indekslərə də öz təsirini göstərir. Bu, indekslərin bir çox səhmlərdən ibarət olması ilə bağlıdır, buna görə şirkətin səhmlərinin qiyməti dividendlərin ödənilməsindən sonra düşdükdə, indeksin qiyməti də azalır.

II hissəyə nəzər yetirin

Mülki qanunvericiliyin mövqeyinə görə əmlak əşya və qeyri-maddi əmlak nemətlərinin toplusudur. Fiziki obyektlər, o cümlədən pullar və qiymətli kağızlar da əşya hesab edilir. Bitki və heyvanlar isə əşya hesab edilmir. Onu da qeyd edək ki, əşyalar özlüyündə daşınar və daşınmaz olmaqla 2 növə ayrılır.

Binalar, qurğular, torpaq, meşə, su obyektləri, həmçinin torpaqla bağlı olan digər əşyalar daşınmaz əşya sayılır. Başqa şəxslərə verilə bilən və ya sahibinə maddi fayda və ya başqa şəxslərdən nəyi isə tələb etmək hüququ vermək üçün nəzərdə tutulan tələblər və hüquqlar isə qeyri-maddi əmlak nemətləridir.

Vergi qanunvericiliyi əmlak sahibləri və ya mülkiyyətçiləri üçün bir qayda olaraq vergi mükəlləfiyyətləri müəyyən etmişdir.

Buna müvafiq olaraq əmlakla bağlı vergi öhdəliklərini təqdim edirik.

Əmlakın satışı və ya icarəyə verilməsindən gəlirlər – misal: ev satışı, qeyri-yaşayış sahəsinin icarəsi və s.

Əmlakın istifadəsindən əldə olunan gəlirlər – misal: əmlakın lizinqə verilməsi;

Xüsusi növ əmlakın istifadəsindən vergilər – aksizli malların istehsalı və ya idxalı;

Mülkiyyətdə olması əsasına görə tutulan vergilər – şəxsin mülkiyyətində olan əmlaka görə ödənilən əmlak vergisi;

Ölkə ərazisindəki torpağın mülkiyyətə keçməsi yaxud qanuni əsaslarla istifadəsinə görə ödənilən vergilər – torpaq vergisi;

Ölkə ərazisindən daşımalar məqsədilə istifadə – qeyri-rezidentlərin nəqliyyat daşımaları ilə bağlı yol vergisi;

Ölkə ərazisində faydalı qazıntıların çıxarılmasından vergilər – mədən vergisi;

Torpağın yaxud mülkiyyətindəki əmlakın təqdim edilməsindən tutulan vergi – sadələşdirilmiş vergi.

Göründüyü kimi hazırki vergi qanunvericiliyi mülkiyyətində, istifadəsində olan əmlakla yanaşı həmin əmlakın istifadəsindən əldə edilən gəlirdən də vergilərin tutulması üzrə təkmilləşmişdir. Buna müvafiq olaraq əmlakla bağlı vergi tənzimləmələrini düzgün aparmaq və vergi öhdəliklərinə diqqət yetirmək üçün peşəkarlara müraciət məqsədəuyğundur.

Əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta

Getdikcə daha çox şirkətlər insanları idarə etməyin ənənəvi üsullarından uzaqlaşaraq daha mütərəqqi üsullara üstünlük verirlər. Autstaffinq kimi yeni, lakin artıq kifayət qədər geniş yayılmış anlayışın mahiyyəti nədir? 

I hissəyə nəzər yetirin

Personalın ştatdan kənara çıxarılmasının digər üstünlükləri

Bu xidmət bir sıra digər üstünlüklərə malikdir, o cümlədən:

• Kadr məhdudiyyəti ilə bağlı problemlərin həlli. Kadrlarınızın sayını niyə artıra bilməməyiniz (korporativ siyasət buna imkan vermir, işçilərin sayının artması sadələşdirilmiş vergi sistemində qalmağın mümkünsüzlüyünə gətirib çıxaracaq və s.) mühüm deyil. Kadrların ştatdan çıxarılmasının köməyi ilə siz işçilərin rəsmi sayını artırmadan, lazımi sayda muzdlu işçiləri tez bir zamanda cəlb edə biləcəksiniz;
• Kadrların idarə edilməsinin çevikliyinin artırılması. Bu şəkildə işə götürülən mütəxəssislər artıq tapşırığı yerinə yetirmək üçün bütün lazımi bacarıqlara malikdirlər. Bundan əlavə, bu yolla siz diqqətinizi əsas fəaliyyətinizə cəmləşdirə, ikinci dərəcəli vəzifələri autstaffer şirkətə keçirə bilərsiniz;
• Tənzimləyici orqanlarla qarşılıqlı əlaqəyə ehtiyac yoxdur. İşçilər sizdə qeydiyyatda olmadığı üçün bütün məsuliyyəti vasitəçi şirkət daşıyır. Bu, maaşların vaxtında ödənilməsinə və ondan tutulmalara da aiddir. Beləliklə, bununla bağlı sanksiya və cəzalara məruz qalmayacaqsınız.

Praktiki “Mühasibat kargüzarlığı” kursları

Hansı personalı ştatdan kənara çıxarmaq lazımdır?

Autstaffinqdən istifadə etməklə hansı əməkdaşların işə götürülə biləcəyi ilə bağlı heç bir məhdudiyyət yoxdur. Bir qayda olaraq, aşağıdakı işçi kateqoriyalarını çıxarmaq daha sərfəlidir:

• Xətti personal. Məhsulların istehsalı və xidmətlərin göstərilməsi ilə məşğul olan əsas işçi qüvvəsini çıxara bilərsiniz;
• Əcnəbi mütəxəssilər. Bu cür əməkdaşların işə götürülməsi prosesi olduqca çətin ola bilər və autstaffinq vəziyyətində sənədləşdirmə ilə bağlı bütün problemlər vasitəçi şirkətə gedəcək;
• Müvəqqəti ştat. Bu yolla siz ehtiyacınız olan işçiləri onlara işdən çıxma haqqı ödəmədən işə götürə bilərsiniz.

Siz bir nəfərdən başlayaraq, istədiyiniz adamı ştatdan kənara çıxara bilərsiniz. Bu halda ştatdankənar işçilərin maksimum sayı müəssisənin bütün mütəxəssislərinin sayından asılı olacaq (ştatdankənar işçilərin xüsusi çəkisi 10 faizə qədər olmalıdır, bu rəqəmdən artıq olarsa, müvafiq həmkarlar ittifaqının razılığı tələb olunur).

Müəssisənin mühasibat uçotunun təşkili

Autstaffinq xidmətlərini kimlər göstərə bilər

2016-cı ilin əvvəlində əmək qanunvericiliyi bir sıra dəyişikliklərə məruz qalıb. Əgər əvvəllər istənilən bir şirkət icarə ilə bağlı kadrlarla təmin edə bilirdisə, indi onların sayı xeyli azalıb. Belə ki, hazırda yalnız akkreditasiyadan keçmiş şirkətlər autstaffinq xidmətləri göstərə bilər. Bunun üçün onlar nizamnamə kapitalının miqdarına, baş direktorun təhsili və iş təcrübəsinə, həmçinin bəzi digər nüanslara aid olan bir sıra qaydalara uyğun gəlməlidirlər.

Autstaffing xidmətini necə sifariş etmək olar?

Əgər siz öz mütəxəssislərinizin bir hissəsini ştatdan kənara çıxarmaq istəyirsinizsə, onda çox müsbət rəylərə malik, bu sahədə sınanılmış bir şirkət tapmaq çox əhəmiyyətlidir.