Oxunma sayı: 140. 840
16 Dek 2022

Əməkhaqqıdan tutulan icbari tibbi sığorta necə hesablanır?

by | posted in: Xəbər | 0

Əməkhaqqıdan icbari tibbi sığorta haqqının tutulması,Mövzu ilə bağlı iqtisadçı ekspert Anar Bayramovun şərhini təqdim edirik. Əməkhaqqıdan icbari tibbi sığorta haqqının tutulması muzdlu işlə bağlı ödəmə mənbəyində tutulan vergidə olduğu kimi iki kateqoriyaya bölünür:

  • neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olan və dövlət sektoruna aid edilən sahələr üzrə;
  • neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən sahələr üzrə.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 18 fevral 2019-cu il tarixli, 56 nömrəli qərarı ilə neft-qaz sahəsində fəaliyyətin və qeyri-dövlət sektorunun meyarları təsdiq olunub. Həmin qərara əsasən, neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olan və dövlət sektoruna aid edilən sahələr üzrə əməkhaqqıdan icbari tibbi sığortanın hesablanması aşağıdakı şəkildə olacaq:

Qərara əsasən, sığortalı (işəgötürən və ya vergi ödəyicisi) tərəfindən işçinin əməkhaqqısının 8.000 manatadək olan hissəsindən 2 faiz, 8.000 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0,5 faiz, sığortaolunan (işçi) tərəfindən əməkhaqqının 8.000 manatadək olan hissəsindən 2 faiz, 8.000 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0,5 faiz miqdarında icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqları müəyyən edilib.

Misal 1: Dövlət şirkətində çalışan işçinin 2021-ci ilin yanvar ayı üzrə əməkhaqqısı 800 manatdır. Bu halda həmin işçiyə hesablanacaq icbari tibbi sığorta məbləği 16 manat olacaq.

800 x 2% = 16 manat.

Həmçinin, dövlət orqanı da işçinin əməkhaqqı fondundan 16 manat (800 manat x 2%) məbləğində icbari tibbi sığorta hesablayacaq.

Misal 2: Neft-qaz şirkətində çalışan işçinin 2021-cilin yanvar ayı üzrə əməkhaqqısı 8.600 manatdır. Bu zaman həmin işçiyə hesablanacaq icbari tibbi sığorta məbləği 163 manat olacaq:

8.000 x 2% = 160 manat;

8.600 – 8.000 = 600 manat;

600 x 0,5% = 3 manat;

160 + 3 manat = 163 manat.

Beləliklə, işçinin əməkhaqqısından 163 manat tutulacaq.

Neft-qaz şirkəti də eyni hesablama tətbiq etməklə işçinin əməkhaqqı fondundan 163 manatlıq icbari tibbi sığorta hesablayacaq. İşsizlikdən sığortada olduğu kimi, icbari tibbi sığorta üzrə də həm işəgötürən, həm də işçi üçün eyni faiz dərəcələri və hesablama metodu tətbiq edilir.

Bəs özəl qurumlarda əməkhaqqıdan tutulma necə aparılır?

Neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən sahələr üzrə əməkhaqqıdan icbari tibbi sığortanın hesablanması ilə bağlı güzəşt nəzərdə tutulmuşdu. Qanunun keçid müddəasına əsasən, əməkhaqqının 8.000 manatadək hissəsindən ödənilən sığorta haqqının məbləğinə neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən sahələr üzrə 2022-ci il yanvarın 1-dək 50 faiz güzəşt tətbiq olunurdu. Bu da o anlama gəlirdi ki, neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən sahələr üzrə hesablamalarda əməkhaqqının 8.000 manata qədər olan hissəsinə qeyd edilən tarixədək 2 faiz yox, 1 faiz tutulma tətbiq edilirdi.

Mənbə: Anar Bayramovun “Vergi uçotu” kitabı.

Mənbə: vergiler.az

Sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olmaq hüququ hansı halda yaranır?

16 Dek 2022

“2023-cü ildə qüvvəyə minəcək Vergi Məcəlləsinə ediləcək dəyişikliklər” üzrə ödənişsiz vebinar

by | posted in: Vergi, Xəbər | 10

Təlimin adı:  Vergi Məcəlləsində dəyişikliklər üzrə ödənişsiz vebinar

Təlimin növü: Onlayn

Mövzular: Vergi Məcəlləsində ediləcək dəyişikliklər.

Kurs üçün qeydiyyat linki: https://forms.gle/9doDtA4hAwjgNc5Q9

Təlimçi barədə:

Qənbərov Azər Oqtay oğlu

UNEC-də və Bakı Mühəndislik Universitetində «Vergilər və vergitutma», «Vergi inzibatçılığı», «Vergi Müqavilələri», «Vergi auditi», «Vergi planlaşdırılması», «Rəqəmsal iqtisadiyyat və vergiqoyma» fənlərini tədris edir.

Vergi qanunvericiliyinin tətbiqinə dair 50-dən artıq məqalənin müəllifidir.

Peşəkar Mühasib Sertifikat imtahanını hər iki sektor üzrə müvəfəqiyyətlə vermişdir.

Azərbaycanda ilk dəfə mənfəət vergisinin SAP ERP sistemində avtomatlaşdırılması və vergi uçotu ilə maya dəyərinin, gəlir və xərclərin uçotunun, eləcə də vergi registrlərinin düzgün formalaşması üzrə layihənin rəhbəridir.

Vergi auditi və daxili audit üzrə çoxillik təcrübəyə malikdir.

15 Dek 2022

“PAŞA Bank” kiçik və orta biznes sahiblərinə yeni il kampaniyasından yararlanmağı təklif edir

by | posted in: Xəbər | 0

PAŞA BankAzərbaycanın aparıcı korporativ bankı “PAŞA Bank”, kiçik və orta biznes sahiblərinə yeni il kampaniyasından yararlanmağı təklif edir.

Kampaniya çərçivəsində 15 dekabrdan başlayaraq müştərilər “PAŞA Bank”ın onlayn biznes kreditinə müraciət zamanı birdəfəlik komissiyaya 25% və ya illik faiz dərəcəsinə endirim əldə edəcəklər.

Qeyd edək ki, onlayn biznes krediti ilə biznesi genişləndirmək və ya cari biznes xərclərini qarşılamaq mümkündür. Həmçinin 250 000 AZN-dək biznes krediti tamamilə onlayn və girov tələb olunmadan müştərilərə təqdim olunur.

Kampaniya 31.12.2023 tarixinədək qüvvədədir.

Biznes kreditləri ilə bağlı ətraflı məlumat və müraciət üçün keçid: https://pshb.az/3hnslC3

15 Dek 2022

Aksiz vergisinin hesablanması, bəyan edilməsi və ödənilməsi necədir?

by | posted in: Vergi, Xəbər | 0

Aksiz vergisinin məbləği necə hesablanır?

Aksiz vergisi hər bir aksizli mala Vergi Məcəlləsi ilə təyin olunan dərəcələr tətbiq edilərək hesablanır. Akzisli mallar və vergi dərəcələri haqqında buradan ətraflı məlumat ala bilərsiniz. Hesablama qaydasını qısaca olaraq aşağıdakı kimi ifadə edə bilərik:

  • Spesifik aksiz dərəcəli mallar üzrə:

Aksizin məbləği = natural ifadədə vergi bazası (satılan məhsulların həcmi) vurulur akzis dərəcəsinə (malların ölçü vahidi üçün, manat və qəpiklə).

  • Advalor dərəcəli mallar üzrə:

Akzisin məbləği = (vergi bazası (satılan malların dəyəri, aksizli malların hər bir növünə görə müəyyən edilir) vurulur aksiz dərəcəsinə )) / 100%

Aksiz vergisinin bəyan edilməsi və ödənməsi

Aksizin ümumi məbləği aksizli malların hər bir növü üzrə hesablanmış akzisin cəmi kimi tapılır, hesabat dövrünün nəticələrinə əsasən dövlət büdcəsinə ödənilir. Aksizlər üçün hesabat dövrü VM-in 191.1.-ci maddəsinə görə  təqvim ayı hesab olunur. Həmin maddə aksiz vergisi üzrə ödənilmə müddətini də təyin edir:

Aksizli mallar istehsalı zamanı aksiz vergisi hesabat dövründən sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq ödənilir

Bayannamə hazırlamaq istəyirsiniz? Praktiki “Bəyannamə və hesabatların hazırlanması kursu” sizin üçündür. Təlimdə iştirak edin, vergi hesabatlarını özünüz tərtib edin

Aksizli əmtəənin idxalı zamanı gömrük orqanları aksiz vergisini eynilə gömrük rüsumları qaydasında tutur və dövlət büdcəsinə ödənilir.

Vergi ödəyicisinin aksiz ödənişinə görə borcu olduğu təqdirdə, həmin borc öhdəliyi yaranan andan ödəniş edilən anadək aparılan vergi tutulan əməliyyat üzrə aksizlər yuxarı abzaslarda dediklərimizə baxmayaraq, həmin əməliyyatların həyata keçirildiyi vaxt ödənilir, ödəyicinin həmin malları onlar üzrə aksiz ödəyənə qədər istehsal binasının hüdudları kənarına çıxartmağa hüququ yoxdur.

Vergi ödəyicisi aksizli mallar istehsal etdiyi təqdirdə, hesabat dövründə yaranmış vergiyə cəlb edilən əməliyyatlarını, verginin ödənilməsi üçün müəyyən edilmiş müddətdə bəyannamədə əks etdirməli və  vergi orqanına təqdim etməlidir.

Hüquqi şəxsin ləğvi zamanı növbəti ayın 20-dən gec olmamaqla 3- gün ərində vergi orqanına təqdim edilir.

Nümunələr:

Nümunə 1: Müəssisə aksizli malların istehsalı, həmçinin idxalı ilə məşğuldur. Bu halda o, 2021-ci il oktyabr ayı üçün aksiz vergisi tutulan əməliyyatlarını əks etdirən hesabatı 20 noyabr tarixindən gec olmayaraq uçotda olduğu vergi orqanına təqdim etməli, bu müddət ərzində vergini büdcəyə ödəməlidir.

Nümunə 2: Aksizli mallar istehsal edən vergi ödəyicisinin 2021-ci ilin avqust ayına 7200 manat aksiz vergisi borcu vardır. 2021-ci ilin sentyabr ayında isə 3100 litr şərab şampanı istehsal etmişdir. Qəbul edilmiş sifarişlərə uyğun olaraq  barəsində danışılan malları istehsal binası hüdudları kənarına çıxardıb alıcılara təqdim etmək lazımdır.

Mövcud vəziyyətdə vergi ödəyicisi ya 2021-ci ilin avqust ayına aksiz vergisi üzrə qalmış 7200 manat borcunu dövlətə ödəməli ya da heç olmasa sentyabr ayında istehsal edib, istehsal binasının hüdudlarından kənara çıxartmaq istədiyi 3100 litr şərab şampanına görə 5760 manat (3100*2.6=8060) akzis vergisini ödəməlidir ki, həmin mallarını istehsal binasının hüdudları kənarına çıxarda bilsin.

Nümunə 3: Müəssisə hesabat dövründə 4500 litr pivə (tərkibində alkoqol olmayan pivə istisna olunmaqla), eyni zamanda pivəyə oxşar tərkibdə olan digər içkilər istehsal edərək istehsal binasından kənara çıxarmışdır. Aksizin ümumi məbləği 4500*0.4=1800 manat,  icbari tibbi sığorta məbləği 4500*0.05=225 manat təşkil edir. Beləliklə, 225 man. icbari tibbi sığorta fonduna, 1575 man. (1800-225=1575) aksiz ödənməlidir.

Nümunə 4: Təsəvvür edin “Son günlər” MMC adlı müəssisənin təsisçiləri 23.02.2021-ci il tarixində ləğv olunma haqqında qərar qəbul edib, müraciət vergi orqanları tərəfindən qeydə alınıb. “Son günlər” MMC son ləğv olunma aksiz bəyannaməsini təqdim etməlidir. 30 gün müddəti nəzərə alsaq,  “Son günlər” MMC hesabatı ən geci 25.03.2021-ci il tarixində təqdim edə bilər. Amma burada son tarix 20.03.2021-ci il tarixidir. Çünki 30 gün müddətin verilməsinə baxmayaraq, hesabat növbəti ayın 20-sindən gec təqdim edilə bilməz.

1 … 593 594 595 596 597 598 599 … 2. 686